14/07/2016
Voor acrylartiesten die volledige controle willen over de afwerking en eigenschappen van hun schilderijen, zijn matte mediums onmisbare hulpmiddelen. Deze veelzijdige toevoegingen kunnen de uitstraling van je werk drastisch veranderen, van het verminderen van ongewenste glans tot het creëren van unieke transparante grondlagen. In dit uitgebreide artikel duiken we dieper in de wereld van matte mediums, met een focus op de producten van GOLDEN, en leggen we uit hoe je ze optimaal kunt gebruiken om je artistieke visie te realiseren.

- Wat zijn Matte Mediums?
- Hoe Matte Mediums te Gebruiken?
- Bijzondere Toepassingen en Overwegingen
- Veelgestelde Vragen (FAQ) over Matte Mediums
- V: Kan ik GOLDEN Super Matte Medium puur gebruiken als een afwerklaag of verf?
- V: Waarom ziet mijn schilderij er 'bevroren' of witachtig uit na het aanbrengen van een mat medium?
- V: Wat is het belangrijkste verschil tussen GOLDEN Matte Medium en GOLDEN Fluid Matte Medium?
- V: Kan ik matte mediums gebruiken als grondlaag voor olieverf?
- V: Hoeveel mat medium moet ik toevoegen om de gewenste matte afwerking te krijgen?
Wat zijn Matte Mediums?
Matte mediums zijn vloeibare, 100% pure acrylpolymeermediums waaraan matterende vaste stoffen zijn toegevoegd om de glans te verminderen. Ze zijn ontworpen om acrylverf te verdunnen, de transparantie te verhogen en de glans te verminderen. In tegenstelling tot glanzende mediums, die een glimmende afwerking geven, zorgen matte mediums voor een zachtere, niet-reflecterende oppervlakte. Dit maakt ze bijzonder geschikt voor werken waar een ingetogen of fluweelachtige afwerking gewenst is.
GOLDEN biedt verschillende soorten matte mediums, elk met specifieke eigenschappen die ze geschikt maken voor diverse toepassingen:
Overzicht van GOLDEN Matte Mediums
| Productnaam | Viscositeit | Hoofdfunctie(s) | Bijzondere Eigenschappen en Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| GOLDEN Matte Medium (#3530) | Viskeus, vloeibaar | Verlengt kleuren, verhoogt transparantie, vermindert glans | Zeer nuttig als transparante grondlaag (translucent ground). Kan de glans van hoogglansproducten verlagen, maar resulteert niet in een volledig matte afwerking wanneer puur gemengd met glanzende mediums. |
| GOLDEN Fluid Matte Medium (#3520) | Vloeibaar | Verlengt kleuren, verhoogt transparantie, vermindert glans | Bijzonder nuttig met GOLDEN Fluid Acrylics om de glans te verminderen zonder de viscositeit te veranderen. Ook bruikbaar als transparante grondlaag. Mengsels met hoogglansproducten zullen niet volledig mat worden. |
| GOLDEN Super Matte Medium (#3531) | Vloeibaar | Drastisch verminderen van glans | Bevat een hoog gehalte aan matterende middelen, waardoor een minimale toevoeging al voldoende is om de glans te verlagen. Verandert andere verfeigenschappen (zoals kleursterkte en viscositeit) het minst. Altijd mengen met andere acrylverven of mediums; niet bedoeld om puur te gebruiken. Kan bij te veel toevoeging de kleur drastisch lichter maken of barsten in dikke lagen. |
Hoe Matte Mediums te Gebruiken?
De veelzijdigheid van matte mediums komt tot uiting in de verschillende manieren waarop ze in je schilderproces kunnen worden geïntegreerd. Hieronder bespreken we de meest voorkomende toepassingen.
Glans Verminderen
Het primaire doel van matte mediums is het verminderen van de glans van acrylverven of andere mediums. Begin altijd met kleine toevoegingen, ongeveer 10% van het totale volume, en meng dit grondig door je verf. Het is van cruciaal belang om elke mengeling uit te proberen op een stukje papier of een testondergrond en deze volledig te laten drogen. De ware afwerking van acrylverf wordt pas zichtbaar wanneer deze droog is. Door te experimenteren, zul je snel een gevoel ontwikkelen voor de benodigde hoeveelheid medium om de gewenste glansgraad te bereiken.
Als je merkt dat je te veel Fluid Matte Medium of Matte Medium moet toevoegen om het gewenste matte effect te krijgen, en dat dit de kleurintensiteit, dekking of dikte van je verf te veel beïnvloedt, is het tijd om over te schakelen op Super Matte Medium. Dit medium is veel geconcentreerder en bereikt een matte afwerking met slechts ongeveer een derde van de hoeveelheid die nodig zou zijn met de andere matte mediums. Dit minimaliseert de invloed op andere eigenschappen van je verf.
Als Transparante Grondlaag ("Clear Gesso")
Zowel Matte Medium als Fluid Matte Medium kunnen uitstekend worden gebruikt als transparante grondlagen, soms ook wel 'clear gessoes' genoemd. Ze zijn dun genoeg om gemakkelijk in canvas en andere poreuze ondergronden door te dringen, en de matterende vaste stoffen zorgen voor voldoende 'tand' (een licht schurende textuur) waarop verdere verflagen goed hechten. In dunne toepassingen kunnen beide producten behoorlijk transparant lijken, hoewel ze de ondergrond in lichte mate kunnen verdiepen of een 'natte look' kunnen geven, wat iets meer uitgesproken is bij het Matte Medium zelf.
Breng Matte Medium en Fluid Matte Medium op dezelfde manier aan als een gessolaag. Breng één of meerdere lagen aan, waarbij je in gedachten houdt dat extra lagen geleidelijk een meer dekkende film zullen vormen. Het is echter belangrijk op te merken dat GOLDEN Gesso's een superieure 'tand' hebben en aanbevolen worden voor alkyd- en olieverfschilderijen. Raadpleeg altijd de specifieke richtlijnen van de fabrikant voordat je olieverf over acrylmediums aanbrengt.
Belangrijke opmerking: Het aanbrengen van een mat product op een sterk absorberend oppervlak kan leiden tot een 'bevroren' of 'witte' uitstraling. Dit gebeurt wanneer het acrylmedium in de ondergrond dringt, maar de matterende vaste stoffen op het oppervlak achterblijven. Over sterk absorberende donkere passages, zoals een canvas behandeld met GOLDEN Black Gesso, kan dit effect zeer uitgesproken zijn. Dit kan worden gecorrigeerd door een laag GOLDEN GAC 100 of Gloss Medium over het 'bevroren' gebied aan te brengen, wat de matterende vaste stoffen weer insluit en de transparante look herstelt. Dit 'bevriezen' kan worden voorkomen door vooraf een laag GAC 100 of Gloss Medium aan te brengen voordat je een mat medium gebruikt. Vloeibare en laagviskeuze matte mediums moeten voor gebruik voorzichtig worden geroerd of geschud, omdat de matterende vaste stoffen kunnen bezinken.
Mengen met Verven en Andere Mediums
Het is prima om elke hoeveelheid van een mat medium toe te voegen aan GOLDEN Heavy Body, Fluid, of High Load Acrylics. Ze kunnen ook worden toegevoegd aan GOLDEN Gels en Mediums. Met Super Matte Medium is enige voorzichtigheid geboden: een te grote toevoeging kan een kleur drastisch lichter maken, of als het alleen wordt gebruikt, kan het barsten in dikke toepassingen. Super Matte Medium, gemengd met GOLDEN Fluid Acrylics, stelt kunstenaars in staat om hun eigen gekleurde gesso's te maken. Enig experimenteren zal een kunstenaar in staat stellen de beperkingen voor hun manier van aanbrengen te begrijpen.
Verdunnen van Matte Mediums
Net als bij andere acrylproducten kunnen matte mediums met water worden verdund. Echter, verdunningen die verder gaan dan een verhouding van 2:1 (Medium tot Water) zullen de waas van de gedroogde film vergroten, omdat het bindmiddel verder wordt uitgerekt. Als een meer verdund mengsel nodig is, wordt aanbevolen om dit eerst te testen voordat je het op een schilderoppervlak aanbrengt, om ongewenste resultaten te voorkomen.
Bijzondere Toepassingen en Overwegingen
Naast de standaardtoepassingen bieden matte mediums ook mogelijkheden voor specifieke artistieke technieken en vereisen ze aandacht voor bepaalde overwegingen.
Decoupage Lijm
GOLDEN Matte Medium is met succes gebruikt als decoupage lijm door veel collagekunstenaars. Het feit dat het een zeer lage glans heeft, maakt het ideaal, omdat het geen 'plastic' glans aan het werk geeft. Als de witheid van meerdere lagen toch storend wordt, meng dan Polymer Medium (Gloss) erdoor om het niveau van de matterende vaste stoffen te verlagen en zo de transparantie te verbeteren.
Meerdere Lagen Matte Mediums
Het aanbrengen van meerdere lagen van een mat medium zal geleidelijk steeds dekkender worden en de onderliggende kleuren lichter maken. Meerdere lagen kunnen ook een grijze zweem geven door de natuurlijke kleur van de matterende vaste stoffen, als ze extreem worden opgebouwd. Als een kunstenaar een mat medium gebruikt als basis voor meerdere glazuurlagen, moeten ze overwegen om in plaats daarvan Gloss Medium te gebruiken voor de beste helderheid. Nadat het kunstwerk is voltooid, kan een matte vernis worden aangebracht om het werk een platte afwerking te geven. Dit resulteert in een betere filmhelderheid, omdat er dan slechts één laag matterende vaste stoffen is om doorheen te kijken, in plaats van meerdere lagen van het medium.
Waarom Geen Matte Medium als Eindvernis?
GOLDEN Artist Colors raadt ten zeerste af om onoplosbare acrylmediums als definitieve vernis te gebruiken. Hoewel het verleidelijk kan zijn om een mat medium direct over je voltooide kunstwerk aan te brengen om de algehele glans te verminderen, brengt dit aanzienlijke risico's met zich mee. Als de kunstenaar een mat medium over het werk aanbrengt en het resultaat bevalt niet (bijvoorbeeld vanwege de witheid of dekking van het matte medium), is er weinig dat ze kunnen doen om dit ongedaan te maken. Omdat acrylmediums onoplosbaar zijn wanneer ze droog zijn, kan dit het werk potentieel ruïneren, een permanent en ongewenst effect creërend.
Het grote voordeel van een echte, verwijderbare vernis, zoals GOLDEN Polymer Varnish (Matte) of MSA Varnish (Matte), is de mogelijkheid tot correctie en onderhoud. Mits alle applicatie-instructies zijn gevolgd en een isolatielaag is aangebracht, kan de kunstenaar de vernis verwijderen en indien gewenst een satijnen of glanzende vernis aanbrengen. Dit biedt een cruciale flexibiliteit die een permanent medium niet kan bieden.
Een andere belangrijke reden om een verwijderbare vernis te gebruiken in plaats van alleen een acrylmateriaal is de bescherming en reinigbaarheid op lange termijn. Een verwijderbare vernislaag beschermt het schilderij tegen vuil, stof, UV-straling en andere omgevingsfactoren. Na verloop van tijd kan deze vernislaag eenvoudig worden verwijderd en vervangen, waardoor jaren van vuil en roet van het kunstwerk kunnen worden gereinigd zonder het schilderij zelf te beschadigen. Bij een onvernist werk of een werk behandeld met een permanent medium zou het vele uren van zorgvuldige, risicovolle reiniging vergen om soortgelijke resultaten te bereiken, met het risico op onherstelbare schade aan het kunstwerk. Kies daarom altijd voor een specifieke, verwijderbare vernis voor de uiteindelijke bescherming en afwerking van je werk.
Veelgestelde Vragen (FAQ) over Matte Mediums
Om je te helpen de fijne kneepjes van matte mediums te begrijpen, beantwoorden we hier enkele veelgestelde vragen.
V: Kan ik GOLDEN Super Matte Medium puur gebruiken als een afwerklaag of verf?
A: Nee, GOLDEN Super Matte Medium is niet bedoeld om puur te gebruiken. Het heeft een zeer hoge concentratie matterende middelen, en pure applicatie kan leiden tot een te witte, kalkachtige afwerking en zelfs barsten, vooral in dikkere lagen. Het moet altijd worden gemengd met andere acrylverven of mediums om de glans te verminderen terwijl de integriteit van de verflaag behouden blijft.
V: Waarom ziet mijn schilderij er 'bevroren' of witachtig uit na het aanbrengen van een mat medium?
A: Dit 'bevroren' effect treedt vaak op wanneer een mat medium wordt aangebracht op een zeer absorberend oppervlak, vooral over donkere kleuren. De vloeibare acrylbinder dringt diep in de ondergrond, terwijl de matterende vaste stoffen op het oppervlak achterblijven, wat een witachtige waas veroorzaakt. Dit kan worden verholpen door een laag GOLDEN GAC 100 of een glanzend medium over het 'bevroren' gebied aan te brengen. Om het te voorkomen, kun je vooraf een laag GAC 100 of glanzend medium aanbrengen op de absorberende ondergrond voordat je het matte medium gebruikt.
V: Wat is het belangrijkste verschil tussen GOLDEN Matte Medium en GOLDEN Fluid Matte Medium?
A: Het belangrijkste verschil zit in hun viscositeit. GOLDEN Matte Medium is viskeuzer, terwijl Fluid Matte Medium dunner en vloeibaarder is. Fluid Matte Medium is bijzonder geschikt voor gebruik met GOLDEN Fluid Acrylics, omdat het de glans vermindert zonder de vloeibaarheid van de verf significant te veranderen. Beide mediums hebben vergelijkbare functies als het gaat om het verlagen van de glans en het verhogen van de transparantie.
V: Kan ik matte mediums gebruiken als grondlaag voor olieverf?
A: Hoewel Matte Medium en Fluid Matte Medium als transparante grondlagen kunnen dienen, worden GOLDEN Gesso's (die een uitstekende 'tand' bieden en specifiek zijn geformuleerd voor olieverf) over het algemeen aanbevolen voor gebruik onder olieverf. Als je overweegt olieverf over acrylmediums aan te brengen, is het raadzaam om de specifieke richtlijnen van GOLDEN over dit onderwerp te raadplegen om de beste hechting en duurzaamheid te garanderen.
V: Hoeveel mat medium moet ik toevoegen om de gewenste matte afwerking te krijgen?
A: Er is geen vaste regel, aangezien dit afhangt van de gewenste mate van matheid, het type verf en het specifieke matte medium dat je gebruikt. Begin altijd met kleine toevoegingen, zoals 10% van het totale volume, en test het mengsel op een proefstuk. Laat het volledig drogen om de uiteindelijke textuur en glans te beoordelen. Herhaal dit proces door stapsgewijs meer medium toe te voegen totdat je de gewenste afwerking bereikt. Voor een zeer matte afwerking met minimale toevoeging, is Super Matte Medium de beste keuze.
Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op De Kracht van Matte Mediums in Acrylverf, kun je de categorie Verf bezoeken.
