Kies Het Juiste Papier Voor Jouw Kunst

De kunstwereld biedt een overweldigende keuze aan materialen, en papier is daarop geen uitzondering. Wanneer je een kunstwinkel binnenstapt, word je al snel geconfronteerd met een zee van papiersoorten, merken, texturen en gewichten. Waarom zijn er zoveel verschillende soorten papier? En hoe kies je het juiste papier voor jouw specifieke project? Veel factoren spelen een rol bij het selecteren van het juiste oppervlak voor jouw kunstwerk. Laten we je helpen het proces van papierkeuze te ontrafelen en je de kennis te geven die je nodig hebt om de perfecte match te vinden voor jouw creatieve expressie.

Essentiële Overwegingen bij Papierkeuze

Voordat we dieper ingaan op specifieke papiersoorten, zijn er enkele fundamentele termen die je altijd in gedachten moet houden. Je wilt immers dat je kunstwerk vele jaren meegaat zonder te verslechteren. Dit zijn de belangrijkste aspecten:

Zuurvrij Papier: De Basis voor Duurzaamheid

Een van de meest cruciale factoren is of het papier zuurvrij is. Papier dat niet zuurvrij is, kan na verloop van tijd vergaan of geel worden, wat de afbeelding onherroepelijk aantast. Zuurvrij papier is gebufferd met calciumcarbonaat, dat zuur neutraliseert dat uit de lucht wordt opgenomen of door natuurlijke verouderingsprocessen ontstaat. Dit zorgt ervoor dat je kunstwerk zijn oorspronkelijke kleuren en integriteit behoudt. Met uitzondering van krantenpapier, zijn de meeste hoogwaardige kunstpapieren zuurvrij, speciaal ontworpen voor de lange termijn.

Oppervlaktetextuur: De 'Tand' van het Papier

De textuur van het oppervlak, vaak aangeduid als de 'tand' van het papier, is van groot belang, vooral als je van plan bent in meerdere lagen te werken. Zodra de oppervlaktetand van het papier is opgevuld, is het moeilijk om verdere kleuren aan te brengen. Het kiezen van een papier met de juiste textuur helpt bij dit proces. Een ruwere textuur biedt meer 'grip' voor pigmenten, terwijl een gladder oppervlak ideaal is voor fijne details en egale kleurlagen.

Papiergewicht: De Draagkracht voor Je Medium

Een andere factor om te overwegen is het gewicht van het papier. Zwaarder papier kan meer lagen, water en technieken aan dan lichter papier. Het gewicht van het papier wordt niet bepaald per individueel vel, maar door het totale gewicht van een riem van 500 vellen, gewogen in de fabriek. Dit wordt uitgedrukt in grammen per vierkante meter (gsm of g/m²). Hoe hoger het gsm-getal, hoe dikker en steviger het papier.

Appreteren (Sizing): Bescherming Tegen Doorbloeden

Je moet ook controleren of het papier correct is geappreteerd (gelijmd) voor het medium waarmee je werkt, en of het intern, extern, of zowel intern als extern is geappreteerd. Papier wordt geappreteerd, terwijl canvas en panelen worden voorbereid met gesso. Hoewel mensen soms papier gesso'en om in zwaardere mediums te werken, raden we over het algemeen aan dat de kunstenaar werkt met papier dat correct is geappreteerd voor hun project. Dit betekent dat je het niet hoeft te gesso'en als je het juiste papier gebruikt dat voor jouw gekozen medium is gelabeld. Deze behandeling voorkomt dat het medium (zoals verf of inkt) in het papier trekt en doorbloedt.

Specifieke Papiersoorten en Hun Ideale Mediums

Laten we dieper ingaan op mediums en de soorten papier die je met elk medium zou gebruiken. Dit is een van de belangrijkste factoren die je moet overwegen bij het kiezen van papier. Fabrikanten produceren papier om succesvol te werken met verschillende mediums en zo de levensduur van je werk te garanderen. Het is altijd het beste om papier te kiezen op basis van hun aanbevelingen. Hieronder vind je een lijst met papiersoorten en de mediums die wij aanbevelen om ermee te gebruiken, inclusief enkele bekende kunstenaars die dit type papier of vergelijkbare mediums gebruikten.

Krantenpapier (Newsprint)

Dit papier wordt meestal alleen gebruikt als ondergrond voor beginners die leren schetsen, of voor kunstenaars die snel hun ideeën willen uitwerken. Het is doorgaans niet zuurvrij en heeft de neiging om na verloop van tijd geel te worden, waardoor het niet geschikt is voor definitieve kunstwerken. Mediums die het beste werken op dit papier zijn markers, grafiet, houtskool, carbon, tekenkrijt, monochroom krijt en oliekrijt. Monochromes zijn potloden met de sanguinerode, sepiabruine en witte kleuren die je ziet in veel werken van oude meesters zoals Michelangelo, Leonardo DaVinci en Pontormo, hoewel zij uiteraard op een beter en zwaarder papier werkten.

Schetspapier (Sketch Paper)

Schetspapier is een lichtere versie van tekenpapier. Het wordt doorgaans gebruikt voor het oefenen van tekenvaardigheden, het experimenteren met droge mediums en snelle studies die later kunnen dienen voor afgewerkte tekeningen op zwaarder, beter kwalitatief papier. Veel kunstenaars gebruiken dit type papier in schetsboeken die ze bewaren als referentie voor toekomstige composities. Mediums die het beste werken op schetspapier zijn kleurpotloden, grafiet, houtskool, tekenkrijt, monochroom krijt en oliekrijt. Er wordt aangenomen dat veel van Van Goghs tekeningen op schets- en tekenpapier waren gemaakt, waarbij hij grafiet en lichte inkt met een rietpen gebruikte.

Tekeningpapier (Drawing Paper)

Tekeningpapier is zwaarder en van betere kwaliteit dan schetspapier. Het wordt veel gebruikt voor zowel schetsen als afgewerkte werken. De ideale mediums voor tekenpapier zijn grafiet, houtskool, droge monochromes, zacht pastel, oliepastel, markers en pen en inkt. Rembrandt maakte vele ongelooflijke tekeningen met pen en bruine inkt die nog steeds een studie waard zijn.

Houtskoolpapier (Charcoal Paper)

Houtskoolpapier, zoals de Strathmore 500 Series, heeft een geschiedenis van meer dan 100 jaar. Het is gemaakt van 100% katoen met een unieke 'laid' afwerking, die de kunstenaar in staat stelt precieze schaduwcontrole te bereiken. Het werkt het beste met houtskool, tekenkrijt, monochromes, pastel en grafiet. Sommige kunstenaars uit het verleden gebruikten zelfs lichte waterverf, aquarel en gouache, hoewel dit papier licht van gewicht is en niet veel water opneemt. Veel papieren die in het verleden werden gemaakt en vergelijkbaar waren met dit 'laid' papier, werden 'geweven' papier genoemd. Ingres stond bekend om zijn fijne tekeningen op geweven papier, die deze oppervlaktestructuur en korrel weerspiegelden. Een andere bekende tekenaar uit het verleden die je zou kunnen bestuderen, is Giovanni Paolo Panini (niets te maken met de sandwich). Zijn afbeeldingen van oude wereldarchitectuur uit Italië zijn verbazingwekkend.

Pastelpapier (Pastel Paper)

Pastelpapier heeft een uniek korrelig oppervlak aan de ene kant, terwijl de andere kant iets gladder is. Zoals de naam al aangeeft, is pastelpapier het beste geschikt voor pastel, houtskool, tekenkrijt, monochromes en kleurpotlood (de meeste kleurpotloodkunstenaars gebruiken de gladdere kant van het papier). Sommige kunstenaars gebruiken zelfs lichte waterverf voor onderlagen. Enkele bekende kunstenaars die op dit papier werkten, waren Mary Cassatt en haar dierbare vriend Edgar Degas. Mary Cassatt stond erom bekend graag blauwgetint pastelpapier te gebruiken voor veel van haar werken.

Mixed Media Papier

Dit papier is een relatief nieuw oppervlak in de papierwereld. Fabrikanten hebben geprobeerd een papier te maken dat bestand is tegen vele mediatechnieken die tegenwoordig veel door kunstenaars worden gebruikt. Het oppervlak is geproduceerd om eigenschappen te hebben die vergelijkbaar zijn met aquarel, maar met een vellum-tekenoppervlak. De ideale mediums zijn grafiet, kleurpotlood, markers, acryl, aquarel, gouache, pen & inkt, houtskool, tekenkrijt, monochromes, pastels, gelpennen, fineliners, kalligrafie-inkten en de lijst gaat maar door. Er zijn veel hedendaagse meesters die graag dit papier gebruiken, zoals kunstenaar Jordan Rhodes met zijn unieke stijl van getint mixed media papier met gouache.

Getint Papier (Toned Paper)

Getinte papieren, zoals de Strathmore Toned papers, komen in 3 middentonen: bruin, grijs en blauw. Door je kunstwerk te beginnen op middentoon gekleurd papier, ontstaan unieke schets- en tekenmogelijkheden, omdat het de middentoon biedt die anders door de kunstenaar zou moeten worden aangebracht. Een breder scala aan waarden van licht naar donker kan worden gebruikt, en de middentoon maakt het gemakkelijker voor de kunstenaar om schaduwen en highlights opzettelijk te plaatsen. Het behouden van de waarde van het papier als een van de waarden in de tekening bespaart niet alleen tijd, maar stelt de kunstenaar ook in staat om grafiet of andere donkere mediums te gebruiken om donkere waarden te accentueren en witte potloden of andere lichte mediums om highlights toe te voegen, waardoor schetsen en tekeningen 'poppen'. Getinte papieren zijn vaak 100% gerecycled, bevatten 30% post-consumer vezels en bevatten ook kraft- en boomschorsvezels die visuele interesse toevoegen.

Markerpapier (Marker Paper)

Markerpapier, zoals de Strathmore 400 Series, heeft een ultra glad oppervlak en is zwaar van gewicht voor gebruik met markers. Het oppervlak helpt bij het blenden en voorkomt dat markers uitlopen of doorbloeden. Hoewel dit papier is gemaakt voor markers, kan men grafiet gebruiken om de compositie lichtjes op het papier te tekenen. Sommige kunstenaars gebruiken ook lichte streken van kleurpotloden, maar wees gewaarschuwd: potloodstrepen wissen niet goed uit zodra er met marker overheen is getekend. Dit is ook een relatief nieuw papier dat veel moderne kunstenaars hebben omarmd. Veel van de striptekenindustrie gebruikt dit papier voor hun werk, zoals te zien is in artikelen van getalenteerde kunstenaars als Will Terrell.

Bristol Papier

Dit is een veelvoorkomend en veelzijdig papier dat veel wordt gebruikt in de industrie en op hogescholen. Bristol verwijst naar papieren waarbij twee of meer vellen aan elkaar zijn geplakt om 2-laags, 3-laags, etc. vellen te vormen om stijfheid, sterkte en een vel met twee identieke bruikbare zijden te verkrijgen. Er zijn twee verschillende soorten oppervlakken voor Bristol papier: glad (plate) en vellum (heeft enige tand). Glad Bristol is ideaal voor pen en inkt, airbrush en gedetailleerd werk met kleurpotlood of grafiet. Vellum-oppervlak is ideaal voor grafiet, houtskool, airbrush, pastel, krijt, kleurpotlood en pen en inkt. Bekijk bijvoorbeeld Jennifer Morrisons Tulpen in kleurpotlood op Bristol.

Layout Bond Papier

Dit is een semi-opaak papier dat doorgaans wordt gebruikt door ontwerpers, kalligrafen en veel kunstenaars in de stripkunstgemeenschap. Het papier reageert goed op grafiet, kleurpotloden, krijt, monochrome potloden en houtskool. Het wordt meestal gebruikt voor afgewerkte designercomposities of ruwe tekeningen. Veel kunstenaars vinden het een lichtgewicht tekenpapier, en sommigen gebruiken het als calqueerpapier.

Olieverfpapier (Oil Painting Paper)

Olieverfpapier is een linnen-getextureerd papier dat correct is geappreteerd om olieverf als medium te accepteren zonder gesso. De appretering voorkomt dat de olie naar de achterkant van het papier sijpelt. We raden aan het afgewerkte werk op een paneel te monteren voordat het wordt ingelijst. Kunstenaars kunnen grafiet, houtskool, olie en oliemedia op dit papier gebruiken. Er zijn veel voorbeelden van prachtige olieverfportretten op dit soort papier.

Canvas Papier

Dit is een canvas-getextureerd papier dat correct is geappreteerd om acryl en olieverf op papier te accepteren zonder gesso. Dit is een geweldig papier om te gebruiken bij het oefenen van schildertechnieken. Veel scholen gebruiken dit papier voor lesdoeleinden. De mediums die op dit papier kunnen worden gebruikt zijn grafiet, kleurpotlood, olieverf, acryl en schildermediums.

Acrylverfpapier (Acrylic Paper)

Acrylverfpapier is een zwaar, fijn linnen-getextureerd papier dat specifiek is geappreteerd voor acrylverf. Het is de beste keuze voor dit medium, hoewel mixed media papier ook gebruikt kan worden als alternatief. Er zijn verschillende soorten acrylverfpapier, zoals hot pressed (glad oppervlak) en canvas- of linnen-getextureerd (ruwer oppervlak dat de verf goed vasthoudt). De voorkeur voor een bepaald type papier is een kwestie van persoonlijke smaak. Veel merken bieden hoogwaardig acrylverfpapier aan met verschillende gewichten (gsm), variërend van 190 gsm voor lichtere toepassingen tot wel 400 gsm voor zware lagen. Merken zoals Arteza, Daler Rowney System 3, Faber Castell, Winsor & Newton, Seawhite, Pro Art Strathmore, Daler Rowney Simply, Frisk en Clairefontaine Paint On bieden uitstekende opties. De mediums die met dit papier kunnen worden gebruikt zijn grafiet, acrylverf en acrylmediums. Dit papier is robuust genoeg om meerdere lagen verf te dragen zonder te kromtrekken.

Aquarelpapier (Watercolor Paper)

Aquarelpapier is een van de grootste categorieën papier met veel verschillende oppervlaktestructuren en gewichten. Typisch aquarel papier is verkrijgbaar in 190 gsm (90 lb), 300 gsm (140 lb) en 640 gsm (300 lb) voor gewicht, waarbij het hogere nummer stijver is. Het is het beste om de lichtere 190 gsm en 300 gsm papieren op een ander oppervlak te spannen om te voorkomen dat het papier gaat bobbelen tijdens het schilderen, hoewel het 640 gsm papier geen spanning nodig heeft. Dit papier is ook verkrijgbaar in 3 oppervlaktestructuren: Hot Press (zeer glad), Cold Press (enige korrel/oppervlaktetextuur), en Rough (zeer uitgesproken korrel/oppervlaktetextuur). Aanbevolen mediums zijn grafiet, aquarel, gouache, aquarelpotloden, kleurpotloden, vloeibare acrylverf, tekenkrijt en monochromes. John Singer Sargent was een zeer bekende kunstenaar die aquarel schilderde op aquarel papier.

Drukpapier (Printmaking Paper)

Dit zware papier is correct geappreteerd om een enorme hoeveelheid drukinkten op te nemen. Het is een zeer veelzijdig papier dat kunstenaars gebruiken in verschillende druk- en tekentechnieken zoals hoogdruk, aquatint, lithografie, houtsnede, diepdruk en fijne tekening. De mediums die kunnen worden gebruikt zijn inkten op oliebasis, inkten op waterbasis, drukmediums, aquarel, gouache, grafiet, tekenkrijt, monochromes en acryl. Albert Dürer was een prachtige prentmaker in de 16e eeuw; zijn houtsnede- en graveerstukken zijn een studie waard als je een grote meester van dit medium wilt zien.

Paletpapier (Palette Paper)

Dit is een met poly-gecoat papier dat wordt gebruikt als een wegwerp palet voor het mengen van verf. Typisch gebruiken kunstenaars het voor acryl en olieverf, maar men kan het ook gebruiken voor aquarel en gouache. Het idee is dat de kunstenaar dit gebruikt voor zijn sessie, het vel weggooit en dan het volgende vel in het blok gebruikt voor de volgende sessie. Dit bevrijdt de kunstenaar van het schoonmaken van zijn palet.

Calqueerpapier (Tracing Paper)

Een zeer lichtgewicht transparant papier dat wordt gebruikt voor het overtrekken van afbeeldingen en het overbrengen van de afbeelding naar een ander papier. Het is goed voor schetsen, voorlopige tekeningen en het over elkaar leggen van afbeeldingen. Het accepteert grafiet, marker en inkt.

Perkamentpapier (Vellum Paper)

Dit is een doorschijnend papier met veel verschillende toepassingen voor beeldende kunst en knutselprojecten. Het kan worden gebruikt om kunstwerken te beschermen, met kaarten en brieven om decoratieve elementen toe te voegen, en als calqueerpapier. Het accepteert pastels, krijt, kleurpotloden, grafiet en markers. Vellum heeft een interessante geschiedenis; in het verleden werd het vervaardigd met kalfsleer, hoewel dit uiteraard niet meer zo wordt gedaan. Dit was het papier dat werd gebruikt voor de inhoud van The Book of Kells, en Degas stond erom bekend enkele van zijn pastelwerken op vellum te tekenen.

Vergelijkingstabel: Papiersoort en Aanbevolen Mediums

Veelgestelde Vragen over Schilderen op Papier

Hoe heet papier om op te schilderen?

Er is geen enkel algemeen woord voor 'papier om op te schilderen', omdat de naam afhangt van het specifieke medium dat je gebruikt. Zo spreek je van 'aquarelpapier' voor aquarelverf, 'acrylverfpapier' voor acrylverf, en 'olieverfpapier' voor olieverf. Daarnaast zijn er algemenere termen zoals 'tekenpapier' of 'mixed media papier' die voor verschillende mediums geschikt kunnen zijn. De juiste term benadrukt de specifieke eigenschappen en behandeling van het papier die het geschikt maken voor dat specifieke type verf.

Op welk papier kan ik het beste schilderen?

Het 'beste' papier om op te schilderen hangt volledig af van het type verf dat je gebruikt en het gewenste resultaat. Voor acrylverf is specifiek 'acrylverfpapier' ideaal, vaak met een canvas- of linnen-achtige textuur en een hoog gewicht (vanaf 200 gsm). Voor olieverf kies je 'olieverfpapier' dat speciaal is geappreteerd om doorbloeden te voorkomen. Voor aquarel is 'aquarelpapier' met een hoog gewicht (minimaal 300 gsm aanbevolen) en de juiste textuur (Hot Press, Cold Press of Rough) essentieel. Mixed media papier is een veelzijdig alternatief als je met verschillende mediums werkt, maar kan minder zware verflagen aan.

Kun je verf op normaal papier gebruiken?

Je kunt zeker verf op 'normaal' papier gebruiken, maar de resultaten zullen waarschijnlijk niet optimaal zijn, vooral niet bij mediums die veel water bevatten zoals aquarel. Gewoon printpapier of dunner tekenpapier heeft de neiging om te bobbelen, te kromtrekken en te 'pillen' (vezels die loslaten en opkrullen) wanneer het nat wordt. De verf zal er minder goed op reageren en minder levendig zijn. Als je toch gewoon papier wilt gebruiken, kies dan het dikste papier dat je kunt vinden, idealiter minimaal 120 gsm of zwaarder. Voor de beste en meest duurzame resultaten is het echter altijd aan te raden om papier te gebruiken dat specifiek is ontworpen voor het gekozen medium.

Conclusie

Daar heb je het in een notendop: een uitgebreid overzicht van de vele papiersoorten die beschikbaar zijn en de juiste mediums om met elk type te gebruiken. Van het dunne en vluchtige krantenpapier tot het robuuste drukpapier en het gespecialiseerde acryl- of aquarel papier, elk type heeft zijn unieke eigenschappen en doeleinden. Het begrijpen van factoren zoals zuurvrijheid, gewicht, textuur en appretering is essentieel om weloverwogen keuzes te maken die de levensduur en kwaliteit van je kunstwerk garanderen. We hopen dat je nuttige informatie en leuke tips en feiten hebt gevonden. Moge je een zeer creatieve dag hebben!

Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op Kies Het Juiste Papier Voor Jouw Kunst, kun je de categorie Verf bezoeken.