De Eiffeltoren: Gewicht, Hoogte & Meer

De Eiffeltoren, symbool van Parijs en onbetwist een van de meest iconische bouwwerken ter wereld, spreekt al meer dan een eeuw tot de verbeelding. Zijn elegante silhouet domineert de Parijse skyline en trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. Maar achter de romantische façade en de glinstering van duizenden lichtjes schuilt een staaltje van ingenieurskunst dat ongekend was voor zijn tijd. Vaak vragen mensen zich af: hoe kolossaal is dit meesterwerk eigenlijk? Wat zijn de verborgen details van zijn constructie, en welke geheimen herbergt de geschiedenis van dit ijzeren wonder? In dit artikel duiken we dieper in de cijfers, de verhalen en de onzichtbare krachten die de Eiffeltoren maken tot wat hij vandaag is, inclusief zijn verbazingwekkende gewicht.

De Kolossale Cijfers van de Eiffeltoren: Een Monument van Gewicht en Hoogte

De Eiffeltoren is niet alleen een lust voor het oog, maar ook een indrukwekkend staaltje van engineering als we naar de pure omvang kijken. Een van de meest gestelde vragen is ongetwijfeld: hoeveel weegt de Eiffeltoren? Het antwoord is ronduit verbluffend: de toren zelf weegt maar liefst 7300 ton. Om dit in perspectief te plaatsen voor een breder publiek, komt dit neer op 7.300.000 kilogram! Dit gigantische gewicht is uitsluitend dat van de metalen structuur, exclusief de fundering die diep in de Parijse bodem is verankerd en het geheel stabiel houdt.

Naast zijn gewicht is ook de hoogte van de Eiffeltoren een constant onderwerp van fascinatie. Oorspronkelijk reikte de toren tot 317 meter aan de top van de vlaggenstok. Echter, met de technologische vooruitgang en de plaatsing van nieuwe antennes, zoals de DAB+-antennes op 15 maart 2022, is de totale hoogte gestegen naar 330 meter. Wat nog opmerkelijker is, is de dynamische aard van dit metalen gevaarte. Afhankelijk van de omgevingstemperatuur kan de toren tot wel 15 centimeter in hoogte variëren door het uitzetten of krimpen van het metaal. Dit fenomeen, bekend als thermische uitzetting, is een direct gevolg van de keuze voor smeedijzer als bouwmateriaal, een keuze die de toren ook bestand maakt tegen metaalmoeheid en meteorologische omstandigheden, waardoor hij nog eeuwen mee moet kunnen.

Een Droom van IJzer: De Ontstaansgeschiedenis van de Eiffeltoren

De Eiffeltoren werd niet zomaar uit de grond gestampt; hij was het pronkstuk van de Wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs. Dit jaar was zorgvuldig gekozen, want het markeerde de honderdste verjaardag van de Franse Revolutie, een moment om de kracht en innovatie van Frankrijk aan de wereld te tonen. Het idee was om een monumentale toegang tot de tentoonstelling te creëren die de technische vooruitgang van het tijdperk zou symboliseren.

In 1884 organiseerde het ministerie van Handel en Industrie een wedstrijd voor het ontwerp van een 300 meter hoge toren op het Champ-de-Mars. Meer dan 700 projecten werden ingediend, maar het ontwerp van het bedrijf Eiffel werd op 12 juni 1886 unaniem gekozen. De jury was onder de indruk van de originaliteit van het project en de bewezen staat van dienst van Gustave Eiffel, die bekend stond om zijn vermogen om binnen tijd en budget te werken. Hoewel de toren later wereldwijd zou worden bewonderd, was er destijds aanzienlijke weerstand. Een petitie, ondertekend door vooraanstaande kunstenaars als Emile Zola en Guy de Maupassant, en zo'n 300 andere critici, bekritiseerde de toren als een 'smaakloze horror' die Frankrijk te schande zou maken. De Parijse bevolking was de eerste jaren ook niet onverdeeld gelukkig met het 'metalen onding', maar langzaam maar zeker groeide de waardering voor dit architectonische meesterwerk, en verwierf Eiffel de bijnaam 'ijzertovenaar' vanwege de fijnmazige ornamenten en het smeedwerk.

Meesterschap in Metaal: De Ingenieuze Constructie

De bouw van de Eiffeltoren was een titanenwerk van precisie en planning. Aanvankelijk had Gustave Eiffel gedacht de constructie in twaalf maanden te voltooien, maar in werkelijkheid duurde de bouw tweemaal zo lang. De bouwfase begon op 28 januari 1887 en eindigde pas eind maart 1889, net op tijd voor de officiële opening van de wereldtentoonstelling. De kosten liepen op tot 1,5 miljoen frank meer dan oorspronkelijk begroot, maar het resultaat was een ongekend bouwwerk.

Wat de constructie bijzonder maakte, was de efficiëntie waarmee gewerkt werd. Het aantal werknemers op de bouwplaats oversteeg nooit de 250, omdat een groot deel van het werk al in de fabrieken van Eiffel in Levallois-Perret werd voorbereid. Van de 2,5 miljoen klinknagels die de toren bij elkaar houden, werden er slechts 1.050.846 (ongeveer 42%) op de bouwplaats zelf geplaatst. De meeste onderdelen werden in brokken van vijf meter op de grond geassembleerd met tijdelijke bouten, die later op de bouwplaats werden vervangen door de definitieve klinknagels.

Voor het ontwerp waren vijftig ingenieurs twee jaar bezig met het tekenen van maar liefst 5.300 detailtekeningen. Van elk van de 18.038 smeedijzeren stukken van de Eiffeltoren is een schets gemaakt, wat de ongelooflijke precisie van het project benadrukt. De keuze voor smeedijzer was cruciaal; dit materiaal bood de nodige weerstand tegen weersomstandigheden en metaalmoeheid, wat de duurzaamheid van de toren garandeerde.

De bouw begon met het plaatsen van vier betonnen voetstukken om de druk van de vier poten op de grond te verspreiden. De montage van het metaal startte op 1 juli 1887. De mannen die dit gigantische 'Meccano' in elkaar zetten, werden 'les voltigeurs' genoemd en stonden onder leiding van Jean Compagnon. De stukken werden tot een hoogte van 30 meter met kranen omhoog gehesen. Daarboven werden complexe houten steigers gebruikt, en later werden nieuwe steigers bevestigd aan zeventig ton zware balken voor de eerste verdieping. De verbinding van deze balken met de vier randen, voltooid op 7 december 1887, was een cruciale mijlpaal.

Tijdens de bouw, in september 1888, brak er een staking uit onder de werknemers. Ze waren het oneens met de lange werktijden (9 uur in de winter, 12 uur in de zomer) en vonden de lonen te laag gezien de risico's. Hoewel Eiffel aangaf dat de risico's op 50 meter hoogte niet verschilden van die op 200 meter, en de werknemers al bovengemiddeld betaald werden, werd de eis voor salarisverhoging ingewilligd. Drie maanden later volgde een nieuwe staking, maar toen hield de leiding het been stijf. Een opmerkelijk feit is dat, ondanks de gevaarlijke aard van het werk op grote hoogte, geen enkele arbeider tijdens de bouw het leven liet. Er was slechts één ongeval met een arbeider die buiten werktijd de toren beklom met zijn verloofde.

Na voltooiing van het gebouw moesten er nog voorzieningen worden getroffen voor de liften. De oorspronkelijk geplande liften van Backmann werden afgewezen door de jury. Eiffel schakelde daarom drie nieuwe leveranciers in: Roux-Combaluzier et Lepape, het Amerikaanse bedrijf Otis, en Léon Edoux, die de technologie leverden om bezoekers naar de top te brengen.

Constructie in Beeld: Belangrijke Mijlpalen

• 18 juli 1887: De bouw van de metalen poten begint.
• 7 december 1887: De montage van een steunpilaar voor de bouw van de eerste verdieping.
• 20 maart 1888: Constructie van de horizontale balken voor de middelste steigers.
• 15 mei 1888: De montage van de pilaren boven de eerste verdieping.
• 21 augustus 1888: De bouw van de tweede verdieping.
• 26 december 1888: De bouw van het stuk tussen de tweede en derde verdieping.
• 15 maart 1889: De montage van de derde verdieping.
• Eind maart 1889: Het resultaat van de werkzaamheden is zichtbaar.

De Eiffeltoren als Ervaring: Een Reis naar de Top van Parijs

De Eiffeltoren werd op 31 maart 1889 ingewijd in aanwezigheid van alle medewerkers en het Parijse gemeentebestuur. Een Franse vlag werd gehesen op de derde verdieping (die nog beklommen moest worden, aangezien de liften nog niet operationeel waren), de Marseillaise werd gespeeld en er werden 21 kanonschoten afgevuurd. Gustave Eiffel ontving bij die gelegenheid zijn ereteken als officier van het Legioen van Eer. Op 6 mei werd de toren officieel geopend door de Franse president Carnot. Tot de bouw van de Chrysler Building in New York in 1930 was het het hoogste gebouw ter wereld.

Ondanks de aanvankelijke kritiek was de toren snel een succes. Vanaf 15 mei 1889 mocht het publiek de toren beklimmen. In de eerste week, toen de liften nog niet werkten, beklommen 28.922 personen de toren tot de top. Ongeveer 2 miljoen bezoekers bezochten de toren tijdens de wereldtentoonstelling, waaronder beroemdheden als Buffalo Bill, de koning van Griekenland en prins Boudewijn van België.

Vandaag de dag blijft de Eiffeltoren een van de meest bezochte monumenten ter wereld waarvoor een toegangskaartje nodig is. Tussen 2011 en 2017 ontving de toren jaarlijks meer dan zes miljoen bezoekers. Op 28 november 2002 verwelkomde de Eiffeltoren zijn 200 miljoenste gast, een mijlpaal die zijn ongekende populariteit onderstreept. Bezoekers kunnen met de lift naar de top, hoewel de trap boven het tweede platform niet publiek toegankelijk is. Op het eerste platform bevindt zich een expositie over de Eiffeltoren met foto's, schilderijen en uitgebreide informatie. Informatiepanelen op de verschillende verdiepingen geven aan welke gebouwen en bezienswaardigheden vanaf de toren te zien zijn, wat een panoramisch uitzicht over de lichtstad biedt.

Van Tijdperk tot Tijdperk: De Evolutie en Het Behoud van een Icoon

Na afloop van de wereldtentoonstelling daalde de belangstelling en daarmee het aantal bezoekers snel. In 1899 waren er slechts 149.580 bezoekers. Er werd geprobeerd de toren commercieel te exploiteren door de toegangsprijzen te verlagen, maar dit had nauwelijks zichtbaar resultaat. De wereldtentoonstelling van 1900, opnieuw in Parijs, bracht meer dan een miljoen bezoekers naar de toren, een welkome opleving. Echter, in 1901 daalde het aantal bezoekers opnieuw, mede omdat veel mensen de toren al in 1889 hadden gezien.

De dalende bezoekersaantallen zorgden ervoor dat de toekomst van de toren onzeker was na 31 december 1909, het moment waarop de vergunning zou verlopen. Sommigen dachten zelfs dat de toren na die datum zou worden afgebroken. De beruchte oplichter Victor Lustig speelde handig in op deze geruchten en wist de toren zelfs aan een schroothandelaar te verkopen. Gelukkig bleek de toren van onschatbare waarde voor communicatiedoeleinden, wat zijn bestaan veiligstelde. Op 12 januari 1908 werd het eerste langeafstandsradiobericht vanaf de toren verzonden, wat het begin markeerde van zijn rol als zendmast.

De toren onderging een belangrijke modernisering naar aanleiding van de wereldtentoonstelling van 1937. Hierbij werden de als ouderwets beschouwde decoraties van de eerste verdieping verwijderd en werd de hele toren voorzien van nieuwe verlichting. In 1944 ontsnapte de toren ternauwernood aan brandstichting door de Duitse bezetters, een aanslag die werd opgeëist door de Wehrmacht, maar gelukkig niet slaagde.

Op 3 januari 1956 beschadigde een brand de top van de toren. Een jaar later werd de huidige antenne op de top geplaatst. In het begin van de jaren zestig begon het internationale toerisme sterk te groeien, wat een directe impact had op het aantal bezoekers van de toren. Dit aantal steeg explosief en kwam later zelfs dicht bij de zes miljoen bezoekers per jaar. In 1998 werd dit aantal voor het eerst gehaald, en in 2004 behoorde de toren tot de top vijf van meest bezochte monumenten in Île-de-France.

Midden jaren tachtig was een nieuwe, grootschalige renovatie van de toren noodzakelijk. Deze renovatie richtte zich op het stroomlijnen van de structuur van het gebouw, het totaal heropbouwen van liften en trappen, en het creëren van veiligheidssystemen die waren aangepast aan de overweldigende populariteit van de Eiffeltoren. Hiertoe werd de toren ontdaan van 1340 ton overbodig materiaal en opnieuw opgeschilderd en behandeld tegen corrosie. Ook werden de liften voor de derde verdieping vervangen en werd het restaurant Le Jules Verne geopend, wat de culinaire ervaring op de toren verder verbeterde.

Het voortdurende onderhoud van de Eiffeltoren is een indrukwekkende operatie op zich. Momenteel zijn er 25 schilders in dienst die zich toeleggen op het beschermen van de toren tegen roest. Het schilderen van de gehele toren is een proces dat ongeveer zeven jaar duurt. Zodra de oude verflaag is versleten, begint men opnieuw aan de cyclus, een eindeloze taak om dit iconische monument voor toekomstige generaties te behouden.

Veelgestelde Vragen over de Eiffeltoren

Hoeveel weegt de Eiffeltoren precies?

De metalen structuur van de Eiffeltoren weegt 7300 ton, wat neerkomt op 7.300.000 kilogram. Dit gewicht is exclusief de fundering, die de toren stevig verankert in de grond.

Hoe hoog is de Eiffeltoren?

Oorspronkelijk was de Eiffeltoren 317 meter hoog tot aan de top van de vlaggenstok. Met de toevoeging van nieuwe DAB+-antennes op 15 maart 2022 is de toren nu 330 meter hoog. Door temperatuurverschillen kan de hoogte van de toren bovendien tot wel 15 centimeter variëren.

Waarom werd de Eiffeltoren gebouwd?

De Eiffeltoren werd gebouwd ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs. Het diende als de monumentale toegang tot de tentoonstelling en vierde tevens de honderdste verjaardag van de Franse Revolutie, en toonde de industriële en technische vooruitgang van Frankrijk.

Van welk materiaal is de Eiffeltoren gemaakt?

De Eiffeltoren is voornamelijk gemaakt van smeedijzer. Deze keuze van materiaal maakt de toren bijzonder duurzaam en bestand tegen meteorologische omstandigheden en metaalmoeheid, waardoor de levensduur aanzienlijk is verlengd.

Hoe lang duurde de bouw van de Eiffeltoren?

De bouw van de Eiffeltoren duurde ruim twee jaar. De constructie begon op 28 januari 1887 en werd voltooid eind maart 1889, precies op tijd voor de opening van de Wereldtentoonstelling.

Hoe vaak wordt de Eiffeltoren geschilderd en waarom?

De Eiffeltoren wordt ongeveer elke zeven jaar opnieuw geschilderd. Dit intensieve proces, uitgevoerd door 25 schilders, is essentieel om de smeedijzeren structuur te beschermen tegen roest en corrosie, en zo het behoud van dit historische monument te garanderen.

Hoeveel bezoekers trekt de Eiffeltoren jaarlijks?

De Eiffeltoren is een van de meest bezochte monumenten ter wereld. Tussen 2011 en 2017 ontving de toren jaarlijks meer dan zes miljoen bezoekers. Op 28 november 2002 verwelkomde de Eiffeltoren zijn 200 miljoenste gast.

Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op De Eiffeltoren: Gewicht, Hoogte & Meer, kun je de categorie Verf bezoeken.