Heerema: Offshore Gigant & Wereldrecords op Zee

Heerema Marine Contractors (HMC) is een naam die synoniem staat voor innovatie, kracht en precisie in de veeleisende wereld van offshore-constructie. Als een toonaangevend Nederlands bedrijf heeft HMC zich door de decennia heen gevestigd als een cruciale speler in het ontwerpen, bouwen, installeren en vervoeren van gigantische offshore-faciliteiten voor de energie-industrie. Deze sector, vaak gekenmerkt door extreme weersomstandigheden en complexe logistieke uitdagingen, vereist een ongeëvenaarde expertise en geavanceerde technologie. In dit artikel verkennen we de rijke geschiedenis van Heerema, duiken we dieper in hun baanbrekende prestaties, zoals het recente wereldrecord op zee, en werpen we een blik op de verrassende eigendomsstructuur die het bedrijf door turbulente tijden heeft geloodst.

Wie is Heerema Marine Contractors?

Heerema Marine Contractors (HMC) is een specialist in het creëren van infrastructuur op zee. Het bedrijf is toegewijd aan het leveren van totaaloplossingen voor de offshore-industrie, met een focus op de olie- en gassector, maar ook toenemend in hernieuwbare energie. Hun diensten omvatten alles van de initiële engineering en het ontwerp tot de uiteindelijke installatie en het transport van complexe offshore-constructies, zoals boorplatformen, procesmodules en funderingen voor windturbines. De kern van HMC's succes ligt in hun vermogen om met hun gespecialiseerde vloot van schepen, uitgerust met enorme hijskranen, de grootste en zwaarste objecten op zee te hanteren.

De Historie en Evolutie van een Offshore Pionier

De geschiedenis van Heerema begon in 1948, toen de Nederlandse ingenieur Pieter Schelte Heerema het bedrijf oprichtte nabij Maracaibo, Venezuela. Na een enigszins onbesproken verleden in de Tweede Wereldoorlog, vluchtte hij uit Nederland en begon een nieuw hoofdstuk, gespecialiseerd in de bouw en installatie van boorplatformen voor de ontluikende olie-industrie. Tot 1960 bouwde Heerema talloze boorplatformen, kades, betonnen pieren en bruggen rondom het Meer van Maracaibo, waarmee een solide basis werd gelegd voor toekomstige expansie.

Na 1960 richtte Heerema Engineering Services zich op de uitdagende wateren van de Noordzee. Dit betekende een significante stap, gezien de vaak ruwe weersomstandigheden. De strategie van Heerema was om efficiënte en stabiele kraanschepen te gebruiken die grotere offshore-units in één keer konden plaatsen. Dit verminderde de benodigde tijd en units, waardoor platformen sneller in productie konden gaan. Een mijlpaal was de ombouw van de Noorse tanker Sunnaas in 1963 tot de *Global Adventurer*, het eerste kraanschip met een echte scheepsvorm, geschikt voor de Noordzee. Met een capaciteit van 300 ton was dit een revolutionaire ontwikkeling ten opzichte van de bakken die tot dan toe in de Golf van Mexico werden gebruikt.

In 1978 zette Heerema opnieuw de standaard met de introductie van de eerste half-afzinkbare kraanschepen, de *Balder* en de *Hermod*. Deze schepen waren aanzienlijk stabieler in ruwe zee, waardoor werkzaamheden ook bij slechter weer konden doorgaan. Dit betekende een enorme efficiëntiewinst voor offshore-projecten.

Het jaar 1997 markeerde een verdere expansie toen Heerema het half-afzinkbare kraanschip DB-102 van joint venture-partner McDermott overnam en herdoopte tot de *Thialf*. Destijds was de *Thialf* het grootste kraanschip ter wereld, en met deze aanwinst bezat Heerema drie van de vijf bestaande half-afzinkbare kraanschepen wereldwijd, wat hun dominante positie in de markt bevestigde.

Naast de installatiediensten breidde Heerema zich in de jaren tachtig ook uit naar de fabricage van offshore-units, de Heerema Fabrication Group (HFG). Dit was een reactie op de dalende olieprijzen en de behoefte aan diversificatie. HFG nam werven over in Vlissingen en Zwijndrecht, en richtte een aparte divisie op om het volledige productieproces te beheren. Echter, door de aanhoudend lage olieprijzen en overcapaciteit in de markt, heeft HFG in latere jaren ingrijpende reorganisaties en sluitingen van werven moeten doorvoeren, waaronder die in Dordrecht, Great Yarmouth en Tonsberg, en later Zwijndrecht en Hartlepool.

In 2018 kondigde HMC aan te stoppen met de installatie van offshore pijpleidingen vanwege overcapaciteit in de markt, wat leidde tot verdere banenreducties en de ombouw van de *Aegir* tot een puur kraanschip. Deze strategische aanpassingen toonden de veerkracht en het vermogen van Heerema om zich aan te passen aan de veranderende marktomstandigheden.

Heerema's Vloot: Krachtpatsers van de Zee

De vloot van Heerema Marine Contractors is een toonbeeld van geavanceerde maritieme technologie en ongekende hijscapaciteit. Elk schip is ontworpen voor specifieke, vaak extreme, offshore-operaties:

• De Global Adventurer (1963): Hoewel niet meer in de vaart, was dit het eerste kraanschip met een echte scheepsvorm, een doorbraak voor operaties in de ruwere wateren van de Noordzee.
• De Balder en Hermod (1978): Deze half-afzinkbare kraanschepen revolutioneerden de industrie door hun stabiliteit, waardoor ze ook bij slechter weer konden opereren.
• De Thialf (1997): Lange tijd het grootste kraanschip ter wereld na de overname. Dit half-afzinkbare vaartuig heeft indrukwekkende records gevestigd in de offshore-industrie.
• De Aegir (2013): In tegenstelling tot de half-afzinkbare schepen, is de *Aegir* een monohull diepwaterconstructieschip. Het kan zowel als kraanschip (met een hoofdkraan van 4000 ton) als pijpenlegger worden ingezet en is ontworpen om te werken tot een diepte van 3500 meter. De flexibiliteit van de *Aegir* maakt het een waardevolle aanwinst voor diverse projecten wereldwijd.
• De Sleipnir (2019): Dit is het vlaggenschip van Heerema en een van de meest indrukwekkende schepen in de wereld. De *Sleipnir* is een half-afzinkbaar kraanschip uitgerust met twee kranen die elk 10.000 ton kunnen heffen, wat een gecombineerde hijscapaciteit van 20.000 ton mogelijk maakt. Met een lengte van 220 meter en een breedte van 102 meter, vertegenwoordigt de *Sleipnir* een investering van meer dan een miljard euro. Zijn snelheid en enorme capaciteit stellen het schip in staat om in kortere tijd van werkgebied te wisselen en de grootste offshore-modules te installeren.

Deze vloot stelt Heerema in staat om projecten van ongekende schaal en complexiteit uit te voeren, en hun positie als wereldleider in de offshore-installatie te bevestigen.

Het Wereldrecord: De Installatie van Tyra II

Een van de meest spectaculaire prestaties van Heerema Marine Contractors, en in het bijzonder van de *Sleipnir*, is de installatie van de Tyra II topside voor TotalEnergies. Op 3 oktober arriveerde de 17.000 metric ton zware procesmodule van Tyra II bij het Tyra-veld. Dit gevaarte, vergelijkbaar met het gewicht van ongeveer twee Eiffeltorens, was de grootste kraanlift ooit op zee uitgevoerd – een absoluut wereldrecord.

Niets werd aan het toeval overgelaten. Jarenlang was er minutieus voorbereid op deze operatie. Een handleiding van honderden pagina's, opgesteld door Heerema Marine Contractors en TotalEnergies, beschreef elke stap vóór, tijdens en na de lift. Meer dan 260 offshore-werkers aan boord van de *Sleipnir* stonden klaar om de twee kraanmachinisten te ondersteunen. Direct na aankomst begon de offshore-crew met het verwijderen van de zeeverankering onder de 47 meter hoge module, die een veilige reis vanuit Indonesië had gegarandeerd.

Dankzij uitstekende weersomstandigheden kregen de kraanmachinisten minder dan 24 uur na aankomst groen licht om de module in zijn definitieve positie te hijsen, vier dagen eerder dan gepland. De operatie vereiste enorme coördinatie, kracht en precisie. Met twee gigantische kraanhaken tilde het team de procesmodule van het zware transportvaartuig GPO Emerald. Vervolgens voeren ze één zeemijl naar de uiteindelijke kale jacket, terwijl ze de module negen meter omhoog tilden, om hem vervolgens nauwkeurig op de zes poten te laten zakken. Het hele proces, van het oppakken tot het plaatsen, duurde slechts zes uur.

Lars Bo Christiansen, Project Director Deputy voor TotalEnergies EP Denmark A/S, uitte zijn tevredenheid: “Eindelijk is Tyra II op zijn plaats. Het team heeft zich jarenlang voorbereid op deze wereldrecordlift, en het was werkelijk indrukwekkend om te zien hoe de planning culmineerde in slechts zes uur toen het grootste kraanschip ter wereld, *Sleipnir*, ons hielp de enorme nieuwe procesmodule in de definitieve positie te brengen.”

Michel Hendriks, COO van Heerema, voegde toe: “De veilige en succesvolle installatie van de 17.000 metric ton TEG-module is een fantastische mijlpaal voor Heerema en *Sleipnir*. De recordbrekende lift demonstreerde de capaciteit van het vaartuig om enorme structuren op zee te installeren. We zijn er trots op dat we hebben bijgedragen aan deze belangrijke mijlpaal in het Tyra Redevelopment-project van TotalEnergies en Danish Underground Consortium Partners. Het succes van het project was het resultaat van zes jaar nauwe samenwerking tussen alle betrokken partijen.”

In de weken na deze recordlift werden de laatste Tyra II-onderdelen – twee bruggen en een fakkel – geïnstalleerd. Zodra alle verbindingen zijn gelast, draagt het installatieteam het stokje over aan het Hook-up and Commissioning-team van TotalEnergies, dat zich zal richten op het voltooien en in bedrijf stellen van de geïnstalleerde platforms en het opnieuw verbinden ervan met de bestaande Noordzee-infrastructuur.

De Eigenaar Achter de Schermen: Pieter Heerema en Jerónimo Martins

De eigendomsstructuur van Heerema Marine Contractors is, in tegenstelling tot veel grote internationale bedrijven, niet publiekelijk verhandeld op een beurs, maar is in familiebezit. De huidige eigenaar is Pieter Heerema, de zoon van oprichter Pieter Schelte Heerema. Zijn verhaal van hoe hij het bedrijf door een diepe crisis loodste, is opmerkelijk en onthult een onconventionele, maar buitengewoon succesvolle investeringsstrategie.

In 2007 stond Heerema Marine Contractors voor uitdagingen, en Pieter Heerema besloot een belang van 10 procent te kopen in Jerónimo Martins, een Portugees supermarktbedrijf met zo'n 5000 winkels verspreid over Portugal, Polen en Colombia. Hoewel hij geen verstand had van de supermarktbranche, kon hij wel een balans lezen en zag hij dat het aandeel, in zijn optiek, sterk ondergewaardeerd was. Deze gedurfde investering, die afweek van de gebruikelijke beleggingsrichtlijnen van spreiding, wierp zijn vruchten af. Het aandeel van Jerónimo Martins steeg aanzienlijk in waarde in de jaren die volgden, en keerde bovendien honderden miljoenen euro's aan dividend uit.

In 2021, toen de nood aan de man kwam voor HMC, verkocht Pieter Heerema al zijn aandelen in Jerónimo Martins. De opbrengst van deze investering was gigantisch: in totaal verdiende hij maar liefst 1,1 miljard euro. Dit enorme kapitaal werd direct ingezet om Heerema Marine Contractors te redden, dat op dat moment technisch failliet was. “Ja, dat was een prachtige belegging. Helaas heb ik het moeten verkopen, omdat ik het geld nodig had om mijn zaak te redden. Al het geld is regelrecht naar HMC gegaan,” aldus Pieter Heerema. Deze financiële injectie was cruciaal en stelde HMC in staat om weer op koers te komen en te blijven innoveren in de offshore-industrie.

Is Heerema Beursgenoteerd? Een Misvatting Ontrafeld

Een veelgestelde vraag is of Heerema Marine Contractors beursgenoteerd is. Het antwoord is duidelijk: nee, Heerema Marine Contractors is niet beursgenoteerd. Het is een particulier bedrijf dat in familiebezit is.

De verwarring hieromtrent kan ontstaan door de eerder genoemde investering van eigenaar Pieter Heerema in het Portugese supermarktbedrijf Jerónimo Martins. Dit bedrijf is wél beursgenoteerd, en Pieter Heerema heeft via deze beursgenoteerde entiteit aanzienlijke winsten gerealiseerd. Echter, dit betekent niet dat Heerema Marine Contractors zelf een publiek verhandeld bedrijf is. De winsten die Pieter Heerema maakte met zijn belegging in Jerónimo Martins, zijn gebruikt om HMC te financieren en te ondersteunen, maar de eigendomsstructuur van HMC zelf blijft privé.

Financiële Prestaties 2023: Een Uitdaging op Zee

Hoewel Heerema een geschiedenis heeft van indrukwekkende projecten en strategische financiële manoeuvres, kent het bedrijf ook zijn uitdagingen. Het recent beschikbaar gekomen jaarverslag over 2023 toont aan dat de winst van offshore-aannemer Heerema Marine Contractors (HMC) vorig jaar sterk is gedrukt. Het nettoresultaat kwam uit op €18,7 miljoen, wat een daling van maar liefst 89% betekent ten opzichte van een jaar eerder. Deze aanzienlijke daling was het gevolg van een combinatie van een omzetdaling en een kostenstijging. Dit onderstreept de dynamische en soms volatiele aard van de offshore-industrie, waarin bedrijven voortdurend moeten navigeren door economische schommelingen en marktdruk.

Vergelijking van Belangrijke Kraanschepen van Heerema

Heerema's vloot is een verzameling van ingenieuze schepen, elk met unieke capaciteiten die bijdragen aan de reputatie van het bedrijf. Hieronder een vereenvoudigd overzicht van enkele belangrijke vaartuigen die de geschiedenis van Heerema hebben gevormd:

Veelgestelde Vragen over Heerema

Wat is de hoofdactiviteit van Heerema Marine Contractors?

Heerema Marine Contractors (HMC) is gespecialiseerd in het ontwerpen, bouwen, installeren en vervoeren van grote offshore-faciliteiten, voornamelijk voor de olie- en gasindustrie, maar ook toenemend voor windenergieprojecten op zee. Ze staan bekend om hun vermogen om gigantische modules en structuren te hijsen en te plaatsen met hun indrukwekkende vloot van kraanschepen.

Waarom is Heerema Marine Contractors zo belangrijk in de offshore-industrie?

Heerema is van cruciaal belang vanwege hun vermogen om projecten van ongekende schaal en complexiteit uit te voeren. Ze hebben de norm gezet voor efficiëntie en veiligheid in het installeren van offshore-platformen door het gebruik van innovatieve en krachtige kraanschepen, waardoor projecten sneller en onder moeilijkere omstandigheden kunnen worden voltooid. Hun technologische voorsprong en expertise in zware hijsklussen zijn wereldwijd erkend.

Wat is het “Heerema heavy lift record”?

Het meest recente en indrukwekkende “heavy lift record” van Heerema is de installatie van de 17.000 metric ton zware Tyra II procesmodule voor TotalEnergies door de *Sleipnir*. Dit was de zwaarste kraanlift ooit op zee, een wereldrecord dat de ongeëvenaarde capaciteit van Heerema en zijn vlaggenschip benadrukt.

Is Heerema een beursgenoteerd bedrijf?

Nee, Heerema Marine Contractors (HMC) is niet beursgenoteerd. Het is een particulier bedrijf dat in familiebezit is van Pieter Heerema. De verwarring kan ontstaan doordat Pieter Heerema persoonlijk heeft geïnvesteerd in een beursgenoteerd Portugees supermarktbedrijf, Jerónimo Martins, om kapitaal te genereren voor HMC.

Wie heeft Heerema opgericht?

Heerema is opgericht in 1948 door de Nederlandse ingenieur Pieter Schelte Heerema in Venezuela. Zijn visie en pioniersgeest legden de basis voor wat zou uitgroeien tot een wereldleider in offshore-constructie.

Hoe heeft Heerema zich aangepast aan marktveranderingen?

Heerema heeft zich door de jaren heen voortdurend aangepast aan de veranderende marktomstandigheden. Dit omvat strategische verschuivingen, zoals de focus op de Noordzee, de ontwikkeling en inzet van steeds grotere en stabielere kraanschepen, het aanpassen van diensten (zoals het stoppen met pijplegging), en het doorvoeren van reorganisaties in reactie op lagere olieprijzen en overcapaciteit. De financiële injectie van eigenaar Pieter Heerema was een cruciaal voorbeeld van adaptatie en veerkracht.

Heerema Marine Contractors blijft een pionier in de offshore-industrie, gedreven door innovatie en een ongeëvenaarde expertise in het uitvoeren van de meest uitdagende maritieme constructieprojecten ter wereld. Met een rijke geschiedenis van baanbrekende prestaties en een voortdurende focus op technologische vooruitgang, is Heerema klaar om de toekomstige energie-uitdagingen op zee aan te gaan.

Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op Heerema: Offshore Gigant & Wereldrecords op Zee, kun je de categorie Verf bezoeken.