Het Einde van Bart Smit: Een Terugblik

Voor velen roept de naam Bart Smit onmiddellijk beelden op van eindeloze rijen speelgoed, spannende Sinterklaastijden en de geur van nieuw plastic. Het was meer dan alleen een winkel; het was een speelgoedparadijs dat de harten van generaties kinderen en hun ouders veroverde. Maar zoals met veel iconen, kwam ook aan dit tijdperk een einde. Waar is Bart Smit gebleven? En wat is het verhaal achter de verdwijning van deze geliefde keten?

De geschiedenis van Bart Smit is een fascinerend verhaal van ondernemerschap, groei en uiteindelijk de onverbiddelijke krachten van de retailmarkt. Het begon allemaal op een bescheiden manier in Volendam, een plaats die onlosmakelijk verbonden zou blijven met de identiteit van het bedrijf.

De Bescheiden Start in Volendam

De reis van Bart Smit begon op 1 juni 1967, toen de heer Bart Smit een kleine handelszaak opende in het pittoreske Volendam. In de beginjaren was het assortiment breed en omvatte het naast speelgoed ook huishoudelijke artikelen en aardewerk, zoals servies. Deze diversiteit was kenmerkend voor de kleine, lokale winkels van die tijd, die probeerden in de brede behoeften van hun gemeenschap te voorzien. Echter, Bart Smit zag al snel de potentie in een specifieker segment en besloot zich volledig te richten op datgene wat kinderen (en hun ouders) het meest blij maakte: speelgoed. Dit strategische besluit legde de basis voor wat zou uitgroeien tot een van de grootste speelgoedketens van Nederland.

De Groei naar een Speelgoedimperium

Na de focusverschuiving begon Bart Smit aan een periode van indrukwekkende expansie. Een belangrijke mijlpaal in deze groei was de aankoop in 1980 van het Tilburgse bedrijf 'J.J. Van Nunen-Boes Speelgoed BV'. Deze onderneming had op dat moment al een geschiedenis van meer dan honderd jaar en voegde negen filialen toe aan de Bart Smit-portfolio. Deze overname markeerde een cruciale stap in de consolidatie van de Nederlandse speelgoedmarkt en hielp Bart Smit uit te groeien tot de grootste speelgoedwinkelketen van Nederland. Tot 1995 droeg de keten de naam "Speelgoedpaleis Bart Smit", een naam die de omvang en het aanbod perfect weerspiegelde en die nog steeds een gevoel van nostalgie oproept bij velen. De expansie bleef niet beperkt tot Nederland; in 1989 opende het eerste filiaal in België, waarmee de internationale ambities werden onderstreept. Op zijn hoogtepunt had Bart Smit maar liefst 196 vestigingen in Nederland, 55 winkels in België en zelfs één in Luxemburg. Daarnaast exploiteerde het bedrijf ook de game-keten E-Plaza, wat de diversificatie in de entertainmentmarkt aantoonde. Het hoofdkantoor bleef trouw aan zijn roots in Volendam, terwijl afdelingen zoals Marketing en Beveiliging strategisch in Breda werden geplaatst.

De Rol van Blokker Holding en de Financiële Uitdagingen

Ondanks de enorme groei en het succes, kwam Bart Smit rond 1983 in financiële problemen. Deze uitdagingen dwongen het bedrijf om aansluiting te zoeken bij een grotere speler, wat leidde tot de overname door Blokker Holding. Blokker Holding, een familiebedrijf met een breed portfolio aan winkelketens, bood Bart Smit de broodnodige stabiliteit en schaalvoordelen. Onder de vleugels van Blokker Holding bleef Bart Smit lange tijd een prominente speler op de speelgoedmarkt. Echter, de retailsector is constant in beweging, en de opkomst van online winkelen en veranderende consumentenvoorkeuren zorgden voor toenemende druk op fysieke winkels. Deze druk was ook voelbaar bij de speelgoedketens.

De Transformatie naar Intertoys

In juni 2016 presenteerde Blokker Holding een ambitieus plan om de winkels van Bart Smit te transformeren en om te vormen tot Intertoys-filialen. Het idee was om te consolideren en de krachten te bundelen onder één sterk merk, Intertoys, dat ook onderdeel was van Blokker Holding. De oorspronkelijke deadline voor de voltooiing van deze verandering in Nederland was 1 april 2017. Echter, dit bleek een complexer proces dan verwacht, voornamelijk door problemen met Intertoys-franchisers in dezelfde koopgebieden. Deze franchisers zagen de komst van nieuwe, direct-eigendom Intertoys-winkels in hun nabijheid als een bedreiging voor hun eigen bedrijfsvoering. Dit leidde tot vertragingen en aanpassingen in het plan. Bovendien werd eind juni 2017 bekendgemaakt dat de ombouw naar Intertoys in België helemaal niet doorging, wat de complexiteit en de uitdagingen van de operatie verder benadrukte.

Het Definitieve Einde en de Overnamegolf

De poging tot integratie met Intertoys markeerde het begin van het einde voor de naam Bart Smit. In december 2017 werd Bart Smit/Intertoys overgenomen door investeerder Alteri Investors. Deze overname was een teken van de aanhoudende financiële worstelingen binnen de speelgoedretail. Anno december 2018 waren er in Nederland nog slechts 13 Bart Smit-filialen over, een schril contrast met de 196 winkels op het hoogtepunt. Het doek viel definitief in februari 2019, toen bekend werd dat de resterende Belgische Bart Smit-filialen werden overgenomen door Maxi Toys, een keten die toen net eigendom was geworden van Green Swan. De naam van deze Belgische winkels veranderde daarna in Maxi Toys, waarmee de naam Bart Smit definitief uit het Belgische straatbeeld verdween. De Nederlandse winkels die nog onder de Bart Smit-vlag opereerden, werden uiteindelijk ook volledig omgevormd of gesloten, waarmee een einde kwam aan een tijdperk.

Een Blijvende Herinnering: De Bart Smit Vrachtwagen

Hoewel de fysieke winkels van Bart Smit verdwenen zijn, leeft de herinnering voort in de harten van velen die er werkten of hun jeugd daar beleefden. Een prachtig voorbeeld van deze blijvende band is het eerbetoon van Berry, een voormalig medewerker uit Tiel. Ruim een jaar geleden kwam hij op het idee om een Bart Smit-vrachtwagen op schaal na te bouwen. Dit gedetailleerde model is meer dan alleen een hobbyproject; het is een tastbaar symbool van de toewijding en het gevoel van familie dat bij Bart Smit heerste.

Berry's modelvrachtwagen is werkelijk verbluffend in zijn detaillering. Met een lengte van 1,8 meter en een gewicht van 18 kilo is het een indrukwekkend staaltje vakmanschap. Hij maakte bijna alles zelf, van het chassis tot de bakken, de onderrijbeveiliging en de assen, alles van aluminium (behalve de cabine). Zijn doel was om zo dicht mogelijk bij het origineel te komen, wat een enorme klus was gezien de precisie die nodig is voor schaalmodellen – een halve centimeter afwijking is al zichtbaar. Het ‘Let Op! Extra Lang’ reflecteert zelfs in het donker, net als bij de echte vrachtwagens. Motor- en toetergeluiden ontbreken niet, er zijn honderd ledlampjes verwerkt en de bakken kunnen op afstand aan- en afgekoppeld worden.

Berry werkte jarenlang voor Bart Smit, beginnend in de filialen Overvecht en Hoog Catharijne in Utrecht. Zijn specialisme was de technische kant van speelgoed, zoals modeltreinen. Hoewel hij het bedrijf verliet om meer van de wereld te zien, liet de Volendamse mentaliteit van Bart Smit hem nooit los. De herinneringen aan de Sinterklaastijd, waarin hij en zijn collega's de klok rond werkten tot het werk af was, zijn levendig. Het bedrijf zorgde goed voor haar werknemers, wat bijdroeg aan het gevoel van familie.

Zijn passie voor Bart Smit stroomt door zijn bloed, zo vertelt Berry. Hij heeft een enorm fotoarchief opgebouwd van het wagenpark, filialen en presentaties, wat cruciaal was voor de bouw van zijn model. Zelfs zijn kinderen poseerden voor de herkenbare vrachtwagens, en hij ontmoette zijn vrouw op de werkvloer bij Bart Smit, wat aantoont hoe diep de banden waren. De Tielenaar wil met zijn model voorkomen dat Bart Smit in de vergetelheid raakt. Hij is van plan zijn vrachtwagen mee te nemen naar rijdagen, waar tweehonderd vergelijkbare modellen komen, zodat de naam Bart Smit zichtbaar blijft.

Zelfs voormalig Bart Smit-chauffeur Jan Keizer was diep onder de indruk van Berry's creatie: “Dit is eng, zo echt. Alles klopt aan deze vrachtwagen en dat is ongelofelijk. Ik zag dat zelfs de vangmuilen ook radiografisch bestuurbaar zijn. Daarmee kan hij hem dus aan- en afkoppelen. Zo’n model doet je hart als vrachtwagenchauffeur harder kloppen. Echt schitterend.” Het toont aan dat de impact van Bart Smit verder reikte dan alleen de verkoop van speelgoed; het creëerde een gemeenschap en een blijvende erfenis.

Tijdlijn van Bart Smit

Veelgestelde Vragen over Bart Smit

Waarom verdween Bart Smit?

Bart Smit verdween voornamelijk door een combinatie van factoren: financiële problemen die leidden tot de verkoop aan Blokker Holding, de toenemende concurrentie van online winkels, en de poging van Blokker Holding om hun speelgoedactiviteiten te consolideren onder het merk Intertoys. Dit laatste proces verliep moeizaam en uiteindelijk werd de keten verkocht aan investeerders, waarna de resterende winkels werden omgevormd of gesloten.

Is Bart Smit hetzelfde als Intertoys?

Nee, Bart Smit en Intertoys waren oorspronkelijk twee afzonderlijke speelgoedketens, hoewel beide enige tijd onder dezelfde eigenaar, Blokker Holding, vielen. Blokker Holding probeerde de Bart Smit winkels om te vormen tot Intertoys filialen in een poging tot consolidatie, maar dit proces is niet volledig voltooid zoals gepland. Uiteindelijk zijn de meeste Bart Smit winkels ofwel gesloten, omgebouwd tot Intertoys, of in België overgenomen door Maxi Toys.

Waar kwam Bart Smit oorspronkelijk vandaan?

Bart Smit is opgericht in Volendam. De eerste winkel begon daar op 1 juni 1967 als een kleine handelszaak die naast speelgoed ook huishoudelijke en aardewerken artikelen verkocht, voordat het zich uitsluitend op speelgoed richtte.

Wat gebeurde er met de Bart Smit winkels in België?

Aanvankelijk was het plan om de Belgische Bart Smit winkels ook om te vormen tot Intertoys, maar dit plan werd in juni 2017 geannuleerd. Uiteindelijk, in februari 2019, werden de Belgische Bart Smit filialen overgenomen door Maxi Toys, een keten die toen net eigendom was geworden van Green Swan. De naam van de Belgische Bart Smit-winkels veranderde daarna in Maxi Toys.

Wie was Bart Smit?

Bart Smit was de oprichter van de gelijknamige winkelketen. Hij begon de zaak op 1 juni 1967 in Volendam. Hoewel de keten later eigendom werd van Blokker Holding en andere investeerders, blijft zijn naam verbonden aan het speelgoedimperium dat hij opbouwde.

De verdwijning van Bart Smit symboliseert de dynamiek van de moderne retail. Hoewel de deuren van de winkels gesloten zijn, leeft de herinnering aan het "Speelgoedpaleis" voort in de harten van velen. De verhalen van voormalige medewerkers en de blijvende eerbetonen, zoals Berry's indrukwekkende modelvrachtwagen, bewijzen dat Bart Smit meer was dan alleen een winkel; het was een belangrijk onderdeel van de Nederlandse cultuur en een bron van vreugde voor talloze gezinnen.

Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op Het Einde van Bart Smit: Een Terugblik, kun je de categorie Verf bezoeken.