30/05/2017
In de wereld van verf zijn er talloze opties beschikbaar, elk met unieke eigenschappen en toepassingen. Een van de meest bekende en veelgebruikte bindmiddelen in verf is alkydhars, de basis voor de alomtegenwoordige alkydverf. Deze verfsoort, geliefd bij zowel professionele schilders als doe-het-zelvers, staat bekend om zijn robuustheid en veelzijdigheid, vooral voor houten ondergronden zoals kozijnen, deuren en geveltimmerwerk, zowel binnen als buiten. Maar wist u dat alkydverf in vele gedaanten komt, inclusief een variant die uitblinkt in duurzaamheid en glansbehoud? Vandaag duiken we dieper in de fascinerende wereld van alkydverven, met een speciale focus op de geavanceerde gesiliconiseerde alkydverf, een ware kampioen op het gebied van buitenbescherming.

Alkydverven zijn al decennia een pijler in de schildersbranche. Hun populariteit is te danken aan de uitstekende verwerking, goede vloeiing en de harde, duurzame verffilm die ze vormen. Maar zoals met veel technologieën, heeft ook alkydverf zich in de loop der jaren ontwikkeld. Naast de traditionele formuleringen zijn er nu high solid varianten, watergedragen opties en gemodificeerde typen zoals urethaanalkyd en de focus van ons artikel: gesiliconiseerde alkydverf. Laten we eerst de basis leggen en begrijpen wat alkydverf precies is voordat we de verschillende modificaties verkennen.
Wat is Alkydverf?
Alkydverf dankt zijn naam aan het bindmiddel: alkydhars. Deze hars is een polyester die gemodificeerd is met vetzuren uit plantaardige oliën, wat de verf zijn karakteristieke eigenschappen geeft. Een van de belangrijkste kenmerken van alkydharsen is hun lichte elasticiteit. Dit maakt de verf ideaal voor houten ondergronden, omdat hout 'werkt' (uitzet en krimpt) onder invloed van vocht en temperatuurwisselingen. De elasticiteit van de alkydverf stelt de verffilm in staat deze beweging te volgen zonder te barsten of af te bladderen.
Het drogingsproces van alkydverven verloopt in twee cruciale fasen:
- Fase 1: Verdamping van het verdunningsmiddel. Bij oplosmiddelhoudende alkydverven is dit meestal terpentine, terwijl bij watergedragen versies water het verdunningsmiddel is. Deze fase zorgt ervoor dat de verf kleefvrij wordt.
- Fase 2: Oxidatieve droging. In deze fase gaat het bindmiddel, de alkydhars, een chemische reactie aan met zuurstof uit de lucht. Dit proces, oxidatie genaamd, zorgt ervoor dat de verffilm uithardt en zijn uiteindelijke sterkte en duurzaamheid bereikt.
Hoewel alkydverven veel voordelen bieden, hebben ze ook een bekend nadeel, vooral bij binnentoepassingen: vergeling, ook wel 'donkervergeling' genoemd. Dit is met name zichtbaar bij witte en lichte kleuren, waar de verf na verloop van tijd een gelige tint kan aannemen. Dit fenomeen wordt veroorzaakt door de chemische structuur van de alkydhars en de reactie met licht in afwezigheid van voldoende UV-straling (zoals binnen). Buiten treedt dit minder op door de constante blootstelling aan UV-licht.
De Veelzijdige Wereld van Alkydverven
De basis alkydhars kan op verschillende manieren worden gemodificeerd om de prestaties van de verf te verbeteren of aan te passen voor specifieke toepassingen. Laten we enkele van de meest voorkomende typen alkydverf eens nader bekijken.
Traditionele Alkydverf
Dit is de klassieke oplosmiddelhoudende alkydverf die schilders al generaties lang gebruiken. Denk aan systeemverf (schakelverf), jachtlak, parketlak, betonverf en metaalverf. Deze verfsoort staat bekend om zijn gemakkelijke verwerking, uitstekende vloeiing en goede schuurbaarheid. Het is verkrijgbaar in diverse glansgraden. Vroeger werden ook grondverven en hoog- en zijdeglans aflakken voor houten ondergronden veelvuldig van dit type bindmiddel gemaakt. Echter, als gevolg van Europese wetgeving (de VOS-richtlijn) is de productie van traditionele oplosmiddelhoudende grondverven en aflakken voor hout binnen Europa per 1 januari 2010 verboden voor professioneel gebruik, ten gunste van milieuvriendelijkere alternatieven zoals de high solid variant.
Urethaan Gemodificeerde Alkydverf
Vaak wordt gedacht dat dit een polyurethaanverf is, maar dat is onjuist. Polyurethaan is een heel andere chemische verbinding, vaak gebruikt in tweecomponentensystemen of vochtuithardende coatings. Een urethaanalkyd is simpelweg een alkydhars die is gemodificeerd met urethaan. Deze modificatie verbetert de mechanische eigenschappen van de verffilm aanzienlijk. De verf wordt hierdoor slijtvaster, minder gevoelig voor krassen en stoten, en over het algemeen harder. Dit maakt urethaan gemodificeerde alkydverf uitermate geschikt voor toepassingen waar de verf veel te verduren krijgt, zoals betonverf, metaalverf en parketlak, waar duurzaamheid en krasbestendigheid cruciaal zijn.
Gesiliconiseerde Alkydverf: De Top van de Alkydfamilie
Dit is het paradepaardje onder de alkydverven, speciaal ontworpen voor superieure prestaties buitenshuis. Gesiliconiseerde alkydverven zijn gemodificeerd met siliconen, wat resulteert in een aantal zeer gewenste eigenschappen. Het meest opvallende kenmerk is het uitstekende glansbehoud. Waar andere alkydverven na verloop van tijd hun glans verliezen door weersinvloeden en UV-straling, behoudt gesiliconiseerde alkydverf zijn hoge glansgraad veel langer. Dit komt door de verbeterde UV-bestendigheid en een lagere watergevoeligheid van de verffilm. Siliconen creëren een dichtere, gladdere oppervlaktestructuur die water en vuil minder goed hecht, en die beter bestand is tegen de afbrekende werking van UV-licht.
De buitenduurzaamheid van gesiliconiseerde alkydverf is significant beter dan die van andere alkydsoorten. Waar een 'normale' alkydverf een onderhoudsinterval heeft van circa 5 jaar, kunnen met gesiliconiseerde alkydverven onderhoudsintervallen van maar liefst 8 jaar of langer worden bereikt. Dit resulteert in minder frequent schilderen en dus lagere totale onderhoudskosten op de lange termijn, ondanks de hogere initiële prijs. De verwerkingseigenschappen, zoals droging, schuurbaarheid en vloeiing, zijn uitmuntend, wat bijdraagt aan een professioneel eindresultaat. Deze eigenschappen maken gesiliconiseerde alkydverf de ideale keuze voor hoogwaardig buitenwerk waar maximale bescherming en esthetiek gewenst zijn.

High Solid Alkydverf
High solid alkydverf is ontwikkeld als antwoord op de vraag naar milieuvriendelijkere coatings met een lager gehalte aan vluchtige organische stoffen (VOS). Deze verfsoort bevat minder oplosmiddelen dan de traditionele alkydverf, wat beter is voor het milieu en de gezondheid van de gebruiker. In de beginjaren kenden high solid verven soms uitdagingen op het gebied van verwerking, zoals slechte vloeiing, trage droging en een verhoogde kans op 'zakkers'. Echter, dankzij voortdurende innovatie in hars- en additieventechnologie, zijn de eigenschappen van moderne high solid verven sterk verbeterd en komen ze qua prestaties zeer dicht in de buurt van traditionele alkydverven. Het voordeel van een high solid verf is dat het vaste stofgehalte (het deel van de verf dat na droging overblijft) hoger is, wat kan leiden tot een dikkere, robuustere verffilm per laag. Ook deze verf is verkrijgbaar in diverse glansgraden, van mat tot hoogglans.
Watergedragen Alkydverf
Naast de oplosmiddelhoudende varianten bestaat er ook een watergedragen versie van alkydverf. Hierbij is het bindmiddel een alkydharsemulsie, oftewel een waterverdunbare alkydhars. In theorie zou deze verf na droging vergelijkbare eigenschappen moeten hebben als oplosmiddelhoudende alkydverven, aangezien de basis alkydhars hetzelfde is. Echter, watergedragen verven hebben doorgaans een aantal specifieke kenmerken. Ze vloeien over het algemeen wat moeilijker dan hun oplosmiddelhoudende tegenhangers, wat de verwerking uitdagender kan maken. Ook zijn ze na droging vaak gevoeliger voor water dan oplosmiddelhoudende verven. Een ander punt van aandacht is de vaak snelle droging, wat een nadeel kan zijn voor de vloeiing en het voorkomen van aanzetten, vooral bij grote oppervlakken of onder warme omstandigheden.
Vergelijking van Alkydverven
Om een beter inzicht te krijgen in de verschillen tussen de besproken alkydverven, biedt de volgende tabel een handig overzicht van hun belangrijkste eigenschappen:
| Eigenschap | Traditionele Alkyd | Urethaan Alkyd | Gesiliconiseerde Alkyd | High Solid Alkyd | Watergedragen Alkyd |
|---|---|---|---|---|---|
| Glansbehoud | Goed | Goed | Zeer Goed | Goed | Voldoende |
| UV-bestendigheid | Goed | Goed | Zeer Goed | Goed | Voldoende |
| Buitenduurzaamheid | ± 5 jaar | ± 5-6 jaar | ± 8+ jaar | ± 5-6 jaar | ± 4-5 jaar |
| Mechanische belasting | Voldoende | Zeer Goed | Goed | Voldoende | Voldoende |
| Vergeling (binnen) | Sterk | Sterk | Sterk | Sterk | Minder |
| Verwerking | Zeer Goed | Zeer Goed | Uitmuntend | Goed | Redelijk |
| Vloeiing | Zeer Goed | Zeer Goed | Uitmuntend | Goed | Redelijk |
| Prijsniveau | Normaal | Hoger | Hoogst | Hoger | Normaal |
| VOS-gehalte | Hoog | Hoog | Hoog | Laag | Zeer Laag |
| Typische Toepassing | Algemeen buiten/binnen (oud) | Vloeren, metaal | Hoogwaardig buiten | Algemeen buiten | Algemeen binnen/buiten (nieuw) |
Algemene Eigenschappen van Alkydverven
Ondanks de verschillende modificaties delen alle alkydverven een aantal gemeenschappelijke, positieve eigenschappen die ze zo populair maken:
- Gemakkelijk verwerkbaar: Alkydverven staan bekend om hun goede 'open tijd' en vloeiing, wat betekent dat ze soepel aan te brengen zijn en mooi egaal uitvloeien zonder kwaststrepen.
- Corrosiewerend: Veel alkydprimers en aflakken zijn geformuleerd met corrosiewerende pigmenten, waardoor ze uitstekend geschikt zijn voor de bescherming van metalen ondergronden tegen roest.
- Goed schuurbaar: Na droging vormen alkydverven een harde film die goed schuurbaar is, wat essentieel is voor een gladde ondergrond en goede hechting van volgende lagen.
- Weerbestendig: Vooral de oplosmiddelhoudende varianten, en in het bijzonder de gesiliconiseerde, zijn zeer weerbestendig en bieden uitstekende bescherming tegen regen, wind, zon en temperatuurverschillen.
- Oplosmiddelrijk, oplosmiddelarm of oplosmiddelvrij: De beschikbaarheid in diverse VOS-klassen biedt keuzevrijheid, van traditionele oplosmiddelrijke verven tot moderne watergedragen en high solid opties met een lagere milieubelasting.
Toepassingen van Gesiliconiseerde Alkydverf
Gezien de superieure eigenschappen is gesiliconiseerde alkydverf bij uitstek geschikt voor buitentoepassingen waar maximale duurzaamheid en een langdurig mooi uiterlijk gewenst zijn. Denk hierbij aan:
- Buitenkozijnen en -deuren
- Geveltimmerwerk
- Boeiboorden en dakoverstekken
- Schuttingen en tuinhuizen (indien een hoogglans afwerking gewenst is)
- Scheepscomponenten boven de waterlijn
Kortom, overal waar uw schilderwerk blootstaat aan de elementen en u wilt dat het er jarenlang als nieuw uitziet, is gesiliconiseerde alkydverf een uitstekende investering.
Veelgestelde Vragen over Gesiliconiseerde Alkydverf
Waarom is gesiliconiseerde alkydverf duurder dan andere alkydsoorten?
De hogere prijs van gesiliconiseerde alkydverf is te wijten aan de complexere formulering en de toevoeging van hoogwaardige siliconencomponenten. Deze componenten zijn duurder in productie, maar ze leveren dan ook superieure prestaties op het gebied van glansbehoud, UV-bestendigheid en buitenduurzaamheid. De initiële hogere investering wordt vaak terugverdiend door de langere onderhoudsintervallen, wat resulteert in lagere kosten op de lange termijn.
Kan ik gesiliconiseerde alkydverf ook binnen gebruiken?
Hoewel gesiliconiseerde alkydverf primair is ontwikkeld voor buitentoepassingen vanwege de focus op UV-bestendigheid en glansbehoud, is het technisch mogelijk om deze verf ook binnen te gebruiken. Echter, net als andere oplosmiddelhoudende alkydverven, zal ook gesiliconiseerde alkydverf binnenshuis last hebben van vergeling, vooral bij lichte kleuren. Voor binnenwerk zijn watergedragen of acrylaatverven vaak een betere keuze, omdat deze niet vergelen.
Wat is het belangrijkste verschil tussen urethaanalkyd en gesiliconiseerde alkyd?
Het belangrijkste verschil ligt in de specifieke modificatie en de beoogde verbetering. Urethaanalkyd is gemodificeerd om de mechanische eigenschappen te verbeteren, wat resulteert in een hardere, slijtvastere en krasbestendigere verffilm. Dit maakt het ideaal voor oppervlakken die veel te verduren krijgen, zoals vloeren. Gesiliconiseerde alkyd daarentegen is gemodificeerd om de weerbestendigheid, het glansbehoud en de UV-bestendigheid te optimaliseren, waardoor het de ideale keuze is voor langdurige bescherming en esthetiek van buitenhoutwerk.
Is gesiliconiseerde alkydverf milieuvriendelijker dan traditionele alkydverf?
Gesiliconiseerde alkydverf, net als de meeste traditionele oplosmiddelhoudende alkydverven, bevat nog steeds vluchtige organische stoffen (VOS). Hoewel de duurzaamheid van de verffilm de levensduur van het schilderwerk verlengt en daarmee de frequentie van overschilderen vermindert (wat indirect milieuvriendelijker is), zijn er specifiekere milieuvriendelijkere opties zoals high solid alkydverf (met minder VOS) of watergedragen alkydverf (met water als verdunningsmiddel) beschikbaar. De keuze hangt af van de specifieke eisen en prioriteiten.
Conclusie
De wereld van alkydverven is rijk en gevarieerd, met opties voor bijna elke toepassing. Terwijl traditionele alkydverf een solide basis biedt en urethaanalkyd uitblinkt in mechanische sterkte, staat gesiliconiseerde alkydverf bovenaan als het gaat om glansbehoud en buitenduurzaamheid. De investering in deze premium verfsoort betaalt zich terug in minder frequent onderhoud en een langdurig prachtig resultaat. Door de juiste alkydverf voor uw project te kiezen, zorgt u niet alleen voor een esthetisch aantrekkelijke afwerking, maar ook voor optimale bescherming en duurzaamheid van uw waardevolle ondergronden.
Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op Gesiliconiseerde Alkydverf: Glans en Duurzaamheid, kun je de categorie Verf bezoeken.
