21/02/2019
Het decoreren van polymeerklei is een cruciaal onderdeel van het creatieve proces, en de keuze van de juiste materialen kan het verschil maken tussen een meesterwerk en een teleurstelling. Of je nu fijne details wilt aanbrengen, je handtekening wilt zetten of hele oppervlakken wilt kleuren, de compatibiliteit van verf en inkt met polymeerklei is van groot belang. Er zijn talloze producten op de markt, maar niet alles wat op papier werkt, is geschikt voor polymeerklei. Deze gids duikt diep in de wereld van verven en stiften voor polymeerklei, gebaseerd op uitgebreide tests en jarenlange ervaring, om je te helpen weloverwogen keuzes te maken.

- Acrylverf op Polymeerklei: Een Veilige Keuze
- Markeerstiften en Pennen op Polymeerklei: De Uitdaging
- Veelgestelde Vragen over Verf en Stiften op Polymeerklei
- Kan ik acrylverf gebruiken op polymeerklei?
- Hoe lang moet acrylverf drogen op polymeerklei?
- Kan ik Sharpie-markeerstiften gebruiken op polymeerklei?
- Welke pennen schrijven het beste op polymeerklei?
- Waarom vervagen sommige stiften op polymeerklei?
- Waarom bloeden sommige stiften wanneer ik een vernislaag aanbreng?
- Conclusie: De Juiste Keuze voor Duurzame Creaties
Acrylverf op Polymeerklei: Een Veilige Keuze
Een van de meest gestelde vragen is of acrylverf veilig kan worden gebruikt op polymeerklei. Het antwoord is een volmondig ja! Acrylverf wordt al jarenlang veilig en effectief gebruikt door polymeerkunstenaars. Het hecht goed aan het oppervlak van gebakken polymeerklei en biedt een breed scala aan kleuren en afwerkingen. Acrylverf is op waterbasis, wat betekent dat het gemakkelijk schoon te maken is en over het algemeen niet reageert met de polymeren in de klei.
Droogtijd van Acrylverf
De droogtijd van acrylverf op polymeerklei kan variëren, afhankelijk van de dikte van de aangebrachte laag, de luchtvochtigheid en de specifieke verfsoort. Hoewel acrylverf over het algemeen snel aanvoelt, is het essentieel om het voldoende tijd te geven om volledig uit te harden voordat je verdere stappen onderneemt, zoals het aanbrengen van een glazuurlaag of vernis. Sommige kleuren, zoals rood, lijken soms langer te duren om volledig te drogen. Een algemene richtlijn is om de geschilderde klei minimaal een hele dag te laten drogen om er zeker van te zijn dat de verf volledig is uitgehard en niet zal smetten of loslaten bij contact met een kwast of afdichtmiddel. Twee uur droogtijd bleek in tests vaak onvoldoende, wat resulteerde in het loslaten van verf tijdens het glazuren.
Markeerstiften en Pennen op Polymeerklei: De Uitdaging
Het gebruik van markeerstiften en pennen op polymeerklei is populair voor het toevoegen van fijne details, tekeningen en handtekeningen. Echter, de compatibiliteit varieert enorm en veelvoorkomende problemen zoals vervaging, uitlopen en smetten kunnen optreden, vooral bij het aanbrengen van een beschermende laag. Een snelle zoektocht op internet toont vaak Sharpie-markeerstiften als aanbevolen, maar de praktijk leert anders. Laten we de resultaten van uitgebreide tests met verschillende pennen en inktsoorten eens nader bekijken.
Testmethode en Belangrijke Overwegingen
Voor de tests werden vellen witte Kato Polyclay en Sculpey Premo gebruikt, die volledig waren uitgehard. Het oppervlak van beide kleisoorten werd grondig gereinigd met alcohol om olieachtige resten te verwijderen die de inktstroom konden beïnvloeden. Vervolgens werd met elke pen en inkt op de gebakken klei geschreven, zowel in drukletters als in schrijfschrift, om de prestaties als schrijfinstrument te beoordelen. De inkt kreeg een uur de tijd om te drogen en werd vervolgens gefixeerd met een heteluchtpistool.
De volgende demonstraties werden uitgevoerd op zowel Kato Polyclay als Premo:
- Het rechtergedeelte van het vel werd bedekt met Varathane (een veelgebruikt afdichtmiddel) om te controleren op bloeden.
- De geschreven tekst werd afgeveegd met een met water doordrenkt papieren doekje.
- De geschreven tekst werd afgeveegd met een met alcohol doordrenkt papieren doekje.
Een belangrijke bevinding was dat Kato Polyclay een hydrofoob oppervlak lijkt te hebben; zowel de Varathane als verschillende pennen parelden op het oppervlak. Premo had dit probleem niet. Dit suggereert dat wat werkt voor het ene merk polymeerklei, mogelijk niet werkt voor een ander merk. Over het algemeen hechtten inkten minder goed aan Kato klei dan aan Premo klei.

Individuele Resultaten van Geteste Pennen en Inktsoorten
Sharpie Permanente Markeerstift
Sharpie permanente markeerstiften schrijven goed op zowel Premo als Kato Polyclay. Echter, deze kleurstof-gebaseerde stiften schrijven niet erg donker en hebben een paarsachtige tint. Sharpie hield redelijk goed stand bij dunne lagen Varathane, maar dikkere lagen gaven de inkt de kans om te bloeden voordat de Varathane droogde. Sharpie smeerde en vlekten een beetje bij afvegen met een vochtige doek, maar alleen op Kato. Met alcohol loste het op en veegde het weg, zij het niet volledig. Dit komt doordat de Sharpie-inkt de klei binnendringt, wat waarschijnlijk ook de reden is waarom het na verloop van tijd vervaagt. Zelfs na drogen diffundeert de inkt in de polymeerklei, wat de indruk wekt van vervaging. Langetermijntests (zes maanden) toonden duidelijke vervaging, vooral op Pardo Art Clay, en enig bloeden op Fimo en Sculpey.
Pigma Micron
Pigma Micron wordt vaak aanbevolen voor gebruik op polymeerklei vanwege de archiveringsbestendige, pigment-gebaseerde inkt. Echter, op Kato Polyclay, en in mindere mate op Premo, schreef deze pen slecht. De inkt parelde en droogde nooit volledig, wat leidde tot smetten bij het aanbrengen van Varathane. Zelfs na hittefixatie smeerde Pigma Micron inkt en veegde het weg met water. Alcohol loste het meeste op, waardoor slechts een kleine hoeveelheid inkt op de klei achterbleef.
Sakura Microperm
Microperm schrijft zeer goed op zowel Kato als Premo, met een middeldonkere blauw-zwarte lijn. Microperm bloedde of smeerde niet merkbaar bij het aanbrengen van Varathane. Het veegde ook niet af of smeerde niet bij afvegen met een vochtige doek. Alcohol loste wel een deel van de inkt op. Echter, zelfs nadat alcohol een deel van de inkt had verwijderd, bleef er nog genoeg over om duidelijk zichtbaar te zijn. Microperm lijkt een kleurstof-gebaseerde stift te zijn, vergelijkbaar met Sharpie, maar de inkt is zwarter en wordt slechts licht blauwachtig bij afvegen met alcohol.
PITT Artist Marker van Faber-Castell
Deze pigment-gebaseerde, archiveringsbestendige inkt schreef zeer goed op zowel Kato als Premo, en liet een donkere, zwarte fijne lijn achter. PITT inkt bloedde niet bij het aanbrengen van Varathane. Het smeerde of bloedde niet met een vochtige doek op Premo, maar smeerde wel op Kato klei. Alcohol smeerde de inkt en zorgde ervoor dat deze enigszins oploste, waardoor een lichtere lijn achterbleef.
Liquitex Acrylinkt in een Copic Marker
Het is mogelijk om Liquitex Acrylinkt in lege Copic Markers te doen om een permanente pigment-gebaseerde marker te creëren. Hoewel dit uitstekend werkt op papier en stof, presteert het minder goed op polymeerklei. Op Kato Polyclay parelde de inkt en kon geen schone lijn worden getrokken. Op Premo klei was de lijn gladder, maar parelde nog steeds een beetje. Het werkte niet goed als tekenpen. Lege Copic markers hebben geen fijne punt, dus deze strategie is beter geschikt voor grotere oppervlakken. Liquitex Acrylinkt smeerde lichtjes bij een laag Varathane. Het was echter absoluut waterdicht en smeerde of veegde helemaal niet af met een vochtige doek. Alcohol loste het volledig op, waardoor slechts een vage afdruk op de polymeerklei achterbleef. Andere merken acrylinkt om te proberen zijn F.W. van Daler-Rowney en de Bombay India Inks van Dr. Ph. Martin. Beide kunnen goed op gebakken polymeerklei worden geschilderd, maar hebben de neiging om af te krassen.
Montana Acrylverf Markeerstift
De Montana Acrylverf Markeerstiften zijn professionele, navulbare illustratiestiften met vervangbare punten, variërend van extra fijn tot 20 mm. De extra fijne punten zijn geen vilt, maar hard plastic met 'blaadjes' die een druppel inkt vasthouden, wat zorgt voor een uitstekende inktstroom. De inkt wordt geleverd via een pompmechanisme: je drukt de punt op het oppervlak om de punt te vullen. De pigment-gebaseerde acrylinkt is zeer donker en dekkend en vormt een heldere, solide, donkerzwarte lijn. De inkt vloeit fantastisch en smeert of bloedt helemaal niet met Varathane of een vochtige doek. Het is volledig waterdicht. Het lost echter wel op met alcohol en veegt enigszins weg. Op glas loste het volledig op en veegde het schoon weg.

Speedball Super Black India Inkt
Schrijven met een kroontjespen op polymeerklei geeft geen geweldige lijn. Deze India-inkt, zoals het etiket aangeeft, is super zwart. De inkt parelde een beetje op beide geteste polymeerklei merken. De inkt smeerde bij het aanbrengen van Varathane en bij afvegen met een vochtige doek. Alcohol loste de inkt volledig op.
Ranger Adirondack Alcohol Inkt
Alcoholinkt heeft niet de juiste oppervlaktespanning voor gebruik met een kroontjespen; een kwast zou beter zijn, of een alcoholmarker zoals Copic of Prismacolor. De inkt vloeide echter prachtig op de polymeerklei en gaf een mooie donkere zwarte lijn. Maar toen het werd bedekt met Varathane, bloedde de inkt onmiddellijk. Deze alcoholinkt is niet echt zwart, het is een donker bordeauxrood, dus het bloedde een roodachtige kleur. Het is echter volledig ongevoelig voor water en hield goed stand tegen de vochtige doek op Premo. Er was wel wat smetten op Kato. Zoals verwacht loste het echter volledig op in alcohol, waardoor een intense bordeauxrode vlek achterbleef.
Vergelijkende Tabel van Pennen en Inkten op Polymeerklei
Hieronder vind je een overzicht van de prestaties van de geteste pennen en inkten op polymeerklei:
| Pen/Inkt | Schrijfkwaliteit op Klei | Bloeden met Varathane | Watervast (na drogen) | Alcoholbestendig (na drogen) | Algemene Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| Sharpie Permanente Markeerstift | Goed, maar paarsachtige tint, dringt klei binnen | Ja (bij dikke lagen) | Nee (smet op Kato) | Gedeeltelijk oplosbaar | Vervaagt over tijd; niet aanbevolen voor duurzaamheid. |
| Pigma Micron | Slecht (parelt, droogt niet goed) | Ja (smet) | Nee (veegt weg) | Oplosbaar | Niet aanbevolen; presteert niet zoals verwacht. |
| Sakura Microperm | Zeer goed, middeldonkere blauw-zwarte lijn | Nee | Ja | Gedeeltelijk oplosbaar (blijft zichtbaar) | Sterke prestaties, goede algemene optie. |
| PITT Artist Marker (Faber-Castell) | Zeer goed, donker zwart, fijne lijn | Nee | Ja (op Premo, smet op Kato) | Gedeeltelijk oplosbaar | Uitstekend voor donkere, fijne lijnen. |
| Liquitex Acrylinkt (in Copic) | Matig (parelt, niet voor fijne lijnen) | Licht | Ja (volledig waterdicht) | Oplosbaar | Beter geschikt voor schilderen van grotere vlakken dan tekenen. |
| Montana Acrylverf Markeerstift | Uitstekend, zeer donker, dekkend, geweldige flow | Nee | Ja (volledig waterdicht) | Oplosbaar | Topkeuze voor gedurfde, donkere lijnen, maar punt is dik. |
| Speedball Super Black India Inkt | Slecht (parelt, slechte lijn met kroontjespen) | Ja | Nee | Oplosbaar | Niet aanbevolen voor polymeerklei. |
| Ranger Adirondack Alcohol Inkt | Goed (vloeit mooi, donker) | Ja (bloedt onmiddellijk) | Ja | Volledig oplosbaar (laat vlek achter) | Moeilijk aan te brengen met pen; bloedt met afdichtmiddelen. |
Aanbevolen Pennen voor Polymeerklei
Op basis van de uitgebreide tests kunnen de volgende pennen van harte worden aanbevolen voor gebruik op polymeerklei:
- Sakura Microperm: Deze stiften presteren uitstekend op polymeerklei. Ze houden stand tegen water en alcohol (hoewel gedeeltelijk oplosbaar), en bloeden niet bij het coaten met Varathane. Ze geven een middeldonkere blauw-zwarte lijn.
- PITT Artist Marker (Faber-Castell): Deze pigment-gebaseerde, archiveringsbestendige stiften zijn fantastisch voor het creëren van donkere, scherpe lijnen. Ze bloeden niet met Varathane en zijn waterbestendig op Premo. Ze zijn verkrijgbaar in vele puntgroottes, wat ze veelzijdig maakt voor zowel fijne details als handtekeningen.
- Montana Acrylverf Markeerstift: Voor een echt donkere, intense zwarte lijn zijn deze markeerstiften een absolute aanrader. Ze zijn volledig waterdicht en bloeden niet. Het enige nadeel is dat zelfs de extra fijne punt nog vrij dik kan zijn, waardoor ze beter geschikt zijn voor gedurfde lijnen in een ontwerp dan voor het signeren van werk.
Pennen die niet worden aanbevolen zijn Sharpie (vanwege vervaging en bloeden), Pigma Micron (vanwege slechte hechting en smetten) en India Inkt (vanwege smetten en afvegen met water).
Veelgestelde Vragen over Verf en Stiften op Polymeerklei
Kan ik acrylverf gebruiken op polymeerklei?
Ja, absoluut! Acrylverf is een veilige en populaire keuze voor het decoreren van gebakken polymeerklei. Het hecht goed en is verkrijgbaar in een breed scala aan kleuren.
Hoe lang moet acrylverf drogen op polymeerklei?
Hoewel acrylverf snel aanvoelt, is het raadzaam om het minimaal een hele dag (24 uur) te laten drogen voordat je een glazuurlaag of vernis aanbrengt. Dit voorkomt smetten en zorgt voor een duurzame afwerking.

Kan ik Sharpie-markeerstiften gebruiken op polymeerklei?
Je kunt Sharpies gebruiken, maar het wordt niet aanbevolen voor duurzame kunstwerken. Sharpie-inkt heeft de neiging om te vervagen naar een paarsachtige kleur en kan na verloop van tijd bloeden of diffunderen in de klei, vooral bij het aanbrengen van afdichtmiddelen.
Welke pennen schrijven het beste op polymeerklei?
Voor de beste resultaten op polymeerklei worden archiveringsbestendige of pigment-gebaseerde markeerstiften aanbevolen. Topkeuzes zijn Sakura Microperm, PITT Artist Markers van Faber-Castell en Montana Acrylverf Markeerstiften.
Waarom vervagen sommige stiften op polymeerklei?
Sommige stiften, zoals Sharpie, bevatten kleurstof-gebaseerde inkten die de polymeerklei binnendringen en na verloop van tijd kunnen diffunderen of reageren met de klei, waardoor ze vervagen. Pigment-gebaseerde inkten zijn stabieler.
Waarom bloeden sommige stiften wanneer ik een vernislaag aanbreng?
Veel voorkomende afdichtmiddelen en vernissen, zoals Varathane, bevatten oplosmiddelen die de inkt van bepaalde stiften kunnen doen uitlopen of smetten. Het is cruciaal om de compatibiliteit te testen voordat je een hele creatie afdicht.
Conclusie: De Juiste Keuze voor Duurzame Creaties
Het kiezen van de juiste verf en markeerstiften voor je polymeerklei projecten is essentieel voor het behoud van de kwaliteit en esthetiek van je kunstwerken. Acrylverf is een veilige en veelzijdige optie, mits voldoende droogtijd wordt aangehouden. Wat betreft markeerstiften is het duidelijk dat niet alle populaire merken geschikt zijn voor langdurig gebruik op polymeerklei. Sharpies, hoewel gemakkelijk verkrijgbaar, vervagen en bloeden, wat ze ongeschikt maakt voor duurzame ontwerpen. Pigma Micron en India Inkt presteren ook ondermaats.
Voor betrouwbare, duurzame resultaten zijn Sakura Microperm, PITT Artist Markers en Montana Acrylverf Markeerstiften de absolute topkeuzes. Deze pennen bieden uitstekende schrijfkwaliteit, goede waterbestendigheid en minimale reactie met afdichtmiddelen. Door deze aanbevelingen te volgen en altijd te testen op een proefstukje, kun je met vertrouwen je polymeerklei creaties verfraaien, wetende dat ze hun levendigheid en detail zullen behouden voor de lange termijn. Experimenteer en ontdek de mogelijkheden die deze materialen bieden om je polymeerklei kunst naar een hoger niveau te tillen!
Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op Verf & Stiften op Polymeerklei: De Ultieme Gids, kun je de categorie Verf bezoeken.
