17/05/2017
De vraag of silicaatverf dampdoorlatend is, is cruciaal voor iedereen die op zoek is naar een duurzame en gezonde afwerking voor muren. Het antwoord is een volmondig 'ja', en de voordelen reiken veel verder dan alleen ademende eigenschappen. Silicaatverf, zoals Khalix Silicaatverf, is een waterwerende en tegelijkertijd dampopen muurverf op basis van kaliwaterglas. Deze unieke samenstelling maakt het bij uitstek geschikt voor de meest voorkomende minerale ondergronden, zoals baksteen, natuursteen en pleisterwerk. De minerale aspecten en de indrukwekkende kleurvastheid van de natuurlijke pigmenten maken silicaatverf bijzonder waardevol voor de restauratie van historische gebouwen en monumenten. Maar wat maakt deze verf zo speciaal en hoe werkt het precies?
- Hoe zit silicaatverf chemisch in elkaar?
- Een Blik op de Geschiedenis van Silicaatverf
- Unieke Eigenschappen van Silicaatverf
- Soorten Silicaatverf: Een Overzicht
- Voordelen van Silicaatverf in een Notendop
- Silicaatverf versus Traditionele Muurverf: Een Vergelijking
- Veelgestelde Vragen over Silicaatverf
- Conclusie
Hoe zit silicaatverf chemisch in elkaar?
De chemische samenstelling van pure silicaatverf is fascinerend en vormt de basis van haar ongekende duurzaamheid. Deze verf is uitsluitend gebonden met minerale bindmiddelen. Het wordt gevormd door het mengen van kaliumwaterglas (K2SiO3xH2O) met kalk, kwartsgebonden vulstoffen en minerale pigmenten. Zodra de verf op een muur wordt aangebracht, absorbeert deze koolstofdioxide uit de lucht. De kalkgebonden bindmiddelen carboniseren en de waterglasgebonden bindmiddelen stollen. Dit proces, bekend als verkiezeling, resulteert in de vorming van SiO2 x H2O en K2CO3. Het is deze chemische reactie die zorgt voor een onoplosbare verbinding die volledig vergroeit en versteent met de minerale ondergrond, waardoor een extreem sterke en duurzame afwerking ontstaat. Waar andere pure minerale coatings, zoals kalkverven, slechts matig weerbestendig zijn, worden minerale silicaatverflagen beschouwd als buitengewoon duurzaam en weerbestendig.

Een Blik op de Geschiedenis van Silicaatverf
De geschiedenis van silicaatverf is rijk en gaat terug tot de alchemisten die op zoek waren naar de 'Steen der Wijzen'. Zij ontdekten glanzende, glasachtige parels in haardplaatsen, ontstaan door de samensmelting van zand met potas en hitte – de geboorte van waterglas. De industriële productie van kleine ronde waterglasplaten voor ramen begon pas in de 19e eeuw, door Van Baerle in Gernsheim en Johann Gottfried Dingler in Augsburg. De eerste pogingen om verven met waterglas te creëren, werden gedaan door Johann Nepomuk von Fuchs.
Een mijlpaal werd bereikt in 1878, toen de vakman en onderzoeker Adolf Wilhelm Keim, die in opdracht van koning Ludwig I van Beieren werkte, een mineraalverf ontwikkelde met de uitstraling van kalk, maar met een veel grotere duurzaamheid. Keim patenteerde deze minerale verven, en sindsdien worden ze geproduceerd door zijn opvolger, Keimfarben in Diedorf bij Augsburg.
In 1894 vestigde het bedrijf Ludwig Beeck zijn onderneming in Breslau met de ontwikkeling en productie van pure actieve silicificatie minerale verven op waterglasbasis. Met BEECK Pure Crystalline Finish, een mineraal verfsysteem dat geschikt is voor bijzonder waardevolle historische bouwmaterialen, behaalde hij een onafscheidelijke binding tussen de coating en de microporeuze ondergrond. Deze originele formules worden vandaag de dag nog steeds gebruikt voor het behoud van gebouwd erfgoed en imponeren met hun grote kleurrijkdom en enorme duurzaamheid.
De opkomst van nieuwe en goedkopere synthetische harsdispersieverven betekende zware tijden voor resoluut minerale verffabrikanten tijdens de bouwboom van de jaren '50 en '60. Minerale verven raakten bijna vergeten, en structurele schade veroorzaakt door het onjuiste gebruik van synthetische harsen op poreleuze minerale bouwmaterialen nam toe. Ondanks de duidelijke trend naar synthetische harsdispersieverven, bleven BEECK’schen Farbwerke en Keim trouw aan de ontwikkeling en productie van pure minerale coatingsystemen. Hun vasthoudendheid heeft ervoor gezorgd dat deze superieure verftechnologie bewaard is gebleven en opnieuw aan populariteit wint.
Unieke Eigenschappen van Silicaatverf
Silicaatverf onderscheidt zich door een reeks unieke eigenschappen die het tot een superieure keuze maken voor diverse toepassingen, zowel binnen als buiten.
Geen Filmvorming, maar Verkiezeling
In tegenstelling tot traditionele verven die een filmlaag op het oppervlak vormen, vormt pure minerale verf geen filmlaag. In plaats daarvan bindt het permanent aan de ondergrond door middel van verkiezeling. Het resultaat is een extreem duurzame verbinding tussen de verflaag en de ondergrond, die niet kan afbladderen of barsten zoals een filmlaag dat wel kan.
Uitmuntende UV-bestendigheid
Het waterglas bindmiddel is uitzonderlijk resistent tegen UV-licht. Waar dispersies op basis van acrylaat of siliconenhars na verloop van tijd broos, krijtachtig en barstend kunnen worden onder invloed van UV-straling, blijft het anorganische bindmiddel waterglas stabiel. De chemische fusie met de ondergrond en de UV-bestendigheid van het bindmiddel zijn de fundamentele redenen voor de buitengewoon lange levensduur van silicaatverven. Dit maakt ze ideaal voor gevels die veel zonlicht vangen.
Geschiktheid voor Ondergronden
Silicaatverven vereisen een kiezelhoudende ondergrond voor een goede hechting. Om deze reden zijn ze bij uitstek geschikt voor minerale ondergronden zoals mineraal kalk- en cementgebonden pleisters en beton. Ze zijn slechts beperkt bruikbaar voor toepassing op hout en metaal, omdat daar geen verkiezeling plaats kan vinden.
Optimale Dampdoorlatendheid
Een van de meest geprezen eigenschappen van silicaatverf is de dampdoorlatendheid. De dampdoorlatendheid van silicaatverven is equivalent aan die van de ondergrond, wat betekent dat silicaatverven de diffusie van waterdamp niet belemmeren. Vocht dat in delen van een constructie of in het pleisterwerk aanwezig is, kan ongehinderd naar buiten diffunderen. Dit houdt muren droog en voorkomt structurele schade. Deze eigenschap helpt ook condensatie van water op het oppervlak van bouwmaterialen te voorkomen, wat het risico op aantasting door algen en schimmels vermindert.

Schimmel- en Algwerende Eigenschappen
De hoge alkaliteit van het waterglas bindmiddel draagt bij aan het remmende effect tegen aantasting door micro-organismen. Dit vermindert de noodzaak voor extra conserveringsmiddelen aanzienlijk, wat zowel ecologisch als gezondheidstechnisch een groot voordeel is.
Minder Vuilaanhechting
Minerale verflagen zijn niet gevoelig voor statische oplading en thermoplastische eigenschappen (kleverigheid die ontstaat onder hitte), wat veelvoorkomend is bij oppervlakken behandeld met dispersie- of siliconenharsverf. Hierdoor treedt minder vervuiling op; minder vuildeeltjes hechten zich aan het oppervlak en zijn gemakkelijker af te wassen.
Veiligheid en Duurzaamheid
Silicaatverven zijn onbrandbaar en vrij van organische additieven of oplosmiddelen. Dit maakt ze veilig in gebruik en draagt bij aan een gezonder binnenklimaat. De kleuren van silicaatverven zijn extreem stabiel, omdat ze uitsluitend gekleurd zijn met minerale pigmenten die niet vervagen bij blootstelling aan UV-straling.
Milieuvriendelijk
Silicaatverven zijn gebaseerd op minerale grondstoffen. Ze zijn milieuvriendelijk in productie en effect. Hun hoge duurzaamheid helpt hulpbronnen te behouden en hun vervuilingsvrije samenstelling beschermt de gezondheid en het milieu. Om deze redenen hebben silicaatverven aan populariteit gewonnen, vooral in duurzaam bouwen en bij restauratiewerkzaamheden aan historische gebouwen.
Soorten Silicaatverf: Een Overzicht
Hoewel de basisprincipes van silicaatverf hetzelfde blijven, zijn er in de loop der tijd verschillende typen ontwikkeld om aan diverse toepassingsbehoeften te voldoen. Er worden doorgaans drie soorten silicaatverf onderscheiden:
Pure Silicaatverf (Tweecomponenten)
Dit is de meest traditionele vorm en bestaat uit twee componenten: een kleurpoeder (in droge of waterpasta-vorm) en het vloeibare bindmiddel waterglas. De verwerking van pure silicaatverven vereist aanzienlijke ervaring en vakkennis, omdat de componenten ter plaatse moeten worden gemengd en de reactietijd beperkt is. Dit type staat bekend om zijn superieure hechting en duurzaamheid op geschikte minerale ondergronden.
Dispersie-silicaatverf (Eéncomponent)
Rond het midden van de 20e eeuw werd de eerste ééncomponenten silicaatverf ontwikkeld. Door de toevoeging van maximaal 5 massaprocent organische additieven (zoals acrylaatdispersie, hydrofobeermiddelen of verdikkingsmiddelen) werd het mogelijk om kant-en-klare verf in containers aan te bieden. Deze worden ook wel "dispersie-silicaatverven" genoemd. Dit verftype blijft een actieve minerale verf die zich actief bindt aan een minerale ondergrond door middel van silicificatie. Het is echter belangrijk op te merken dat sommige goedkopere silicaatverven meer acrylaten bevatten, waardoor ze passieve verven worden zonder dezelfde duurzaamheid en ademende eigenschappen.
Sol-silicaatverf (Sinds 2002)
Sinds 2002 is er een derde categorie silicaatverven bekend: sol-silicaatverf. Het bindmiddel is een combinatie van siliciumdioxide-sol en waterglas. De organische fractie is beperkt tot 5 massaprocent, vergelijkbaar met dispersie-silicaatverf, waardoor chemische uitharding mogelijk is en de specifieke voordelen van silicaat behouden blijven. Het grote voordeel van sol-silicaatverf is dat het ook op niet-minerale pleisters kan worden gebruikt. De hechting vindt hierbij zowel chemisch als fysiek plaats. Deze verven kunnen gemakkelijk en veilig op bijna alle gangbare ondergronden worden aangebracht, wat hun toepassingsgebied aanzienlijk verbreedt.
Elk type heeft zijn eigen specifieke toepassingsgebied en vereisten, maar ze delen allemaal de kernvoordelen van de silicaattechnologie.
Voordelen van Silicaatverf in een Notendop
De vele eigenschappen van silicaatverf leiden tot een indrukwekkende lijst van voordelen, waardoor het een uitstekende keuze is voor zowel nieuwbouw als renovatieprojecten:
- Milieuvriendelijk en niet-toxisch: Gebaseerd op minerale grondstoffen, vrij van schadelijke chemicaliën en oplosmiddelen.
- Hoge duurzaamheid en lichtecht: Door de verkiezeling en UV-bestendigheid van het bindmiddel gaat de verf extreem lang mee en behouden de kleuren hun intensiteit.
- Hoge dampdoorlatendheid: Zorgt voor ademende muren, voorkomt vochtophoping en draagt bij aan een gezond binnenklimaat.
- Zuurregenbestendigheid: De minerale samenstelling maakt de verf resistent tegen zure invloeden van buitenaf.
- Schimmel- en algwerende eigenschappen: De alkaliteit van waterglas remt de groei van micro-organismen.
- Vermindert carbonatatie van cementgebonden materialen: Helpt de structuur van minerale ondergronden te beschermen.
Deze combinatie van duurzaamheid, functionaliteit en milieuvriendelijkheid maakt silicaatverf tot een verantwoorde en toekomstbestendige keuze.

Silicaatverf versus Traditionele Muurverf: Een Vergelijking
Om de unieke positie van silicaatverf beter te begrijpen, is het nuttig deze te vergelijken met meer gangbare synthetische muurverven, zoals dispersieverf (op basis van acrylaten of latex).
| Eigenschap | Silicaatverf | Synthetische Dispersieverf |
|---|---|---|
| Bindmiddel | Kaliumwaterglas (mineraal) | Acrylaten, latex (organisch) |
| Hechting | Chemische verkiezeling met ondergrond; vergroeit | Fysieke hechting; vormt een filmlaag |
| Dampdoorlatendheid | Zeer hoog (ademend); equivalent aan ondergrond | Laag tot matig; kan vocht insluiten |
| Duurzaamheid | Extreem hoog; levensduur van decennia | Goed; levensduur van jaren tot een decennium |
| UV-bestendigheid | Uitmuntend; bindmiddel blijft stabiel | Matig tot goed; kan broos worden, verkleuren |
| Schimmel/Algengroei | Zeer resistent (hoge pH, ademend) | Gevoeliger (organische basis, filmlaag); vaak biociden nodig |
| Vuilaanhechting | Laag (niet statisch/thermoplastisch) | Hoger (kan statisch/thermoplastisch zijn) |
| Milieuvriendelijkheid | Hoog (minerale basis, geen oplosmiddelen) | Matig (bevat vaak oplosmiddelen/microplastics) |
| Toepassing | Vooral op minerale ondergronden | Breed toepasbaar op diverse ondergronden |
Veelgestelde Vragen over Silicaatverf
Om u verder te helpen bij het begrijpen en kiezen van silicaatverf, beantwoorden we hieronder enkele veelgestelde vragen:
Is silicaatverf geschikt voor elke ondergrond?
Nee, pure en dispersie-silicaatverf zijn voornamelijk geschikt voor minerale ondergronden zoals kalkpleister, cementpleister, baksteen en beton. Sol-silicaatverf biedt meer flexibiliteit en kan ook op niet-minerale ondergronden worden toegepast, mits deze goed voorbereid zijn. Voor hout of metaal is silicaatverf over het algemeen minder geschikt.
Waarom is silicaatverf zo duurzaam?
De uitzonderlijke duurzaamheid komt voort uit twee belangrijke factoren: de chemische verbinding (verkiezeling) die de verf aangaat met de minerale ondergrond, en de hoge UV-bestendigheid van het waterglas bindmiddel. In tegenstelling tot traditionele verven die een laag vormen, vergroeit silicaatverf met de muur, waardoor afbladderen en barsten vrijwel uitgesloten zijn. Bovendien behouden de minerale pigmenten hun kleurvastheid onder invloed van zonlicht.
Kan ik silicaatverf zelf aanbrengen?
Het aanbrengen van pure tweeledige silicaatverf vereist specifieke kennis en ervaring, en wordt vaak overgelaten aan professionals. Eéncomponenten dispersie- en sol-silicaatverven zijn gebruiksvriendelijker en kunnen door ervaren doe-het-zelvers worden aangebracht. Het is echter altijd raadzaam de technische instructies van de fabrikant zorgvuldig te volgen en eventueel professioneel advies in te winnen.
Is silicaatverf milieuvriendelijk?
Ja, silicaatverf wordt beschouwd als zeer milieuvriendelijk. Het is gebaseerd op natuurlijke, minerale grondstoffen en is vrij van organische oplosmiddelen, weekmakers en de meeste schadelijke additieven die in synthetische verven voorkomen. De lange levensduur draagt ook bij aan duurzaamheid door minder frequent onderhoud en minder afval te genereren.
Helpt silicaatverf tegen schimmel en algen?
Absoluut. De hoge alkaliteit (pH-waarde) van het waterglas bindmiddel creëert een ongunstige omgeving voor de groei van schimmels en algen. Bovendien zorgt de hoge dampdoorlatendheid ervoor dat vocht uit de muur kan ontsnappen, waardoor een drogere ondergrond ontstaat die minder vatbaar is voor microbiële groei. Dit vermindert de noodzaak voor chemische schimmelwerende middelen.
Wat is het verschil tussen pure, dispersie- en sol-silicaatverf?
Pure silicaatverf is een tweecomponentensysteem zonder organische toevoegingen, dat veel expertise vereist. Dispersie-silicaatverf is een ééncomponentensysteem met maximaal 5% organische additieven, wat het gebruiksgemak verhoogt zonder de kernvoordelen te verliezen. Sol-silicaatverf, de nieuwste ontwikkeling, combineert siliciumdioxide-sol en waterglas als bindmiddel, ook met maximaal 5% organische toevoegingen. Het grote voordeel van sol-silicaatverf is dat het op een breder scala aan ondergronden kan worden toegepast, inclusief niet-minerale pleisters, dankzij een combinatie van chemische en fysieke hechting.
Conclusie
Silicaatverf is veel meer dan alleen een coating; het is een geavanceerd, duurzaam en milieuvriendelijk verfsysteem dat ademt met uw gebouw. Van de rijke geschiedenis tot de ongeëvenaarde chemische eigenschappen en de diverse toepassingsmogelijkheden, silicaatverf bewijst keer op keer zijn waarde. Of u nu een historisch pand restaureert of een modern, gezond binnenklimaat wilt creëren, de dampdoorlatendheid, duurzaamheid en natuurlijke uitstraling maken silicaatverf tot een uitstekende keuze. Door te investeren in silicaatverf kiest u voor een oplossing die de tand des tijds doorstaat en bijdraagt aan zowel de esthetiek als de structurele integriteit van uw woning of gebouw.
Als je andere artikelen wilt lezen die lijken op Silicaatverf: Ademend, Duurzaam en Onverwoestbaar, kun je de categorie Verf bezoeken.
